Een onzichtbare wereld in kaart: virale diversiteit en dynamiek in poolzeeën

Department

Themes

Cover of PhD thesis: Polar Marine viral diversity and dynamics by Goncalo Piedade

Cover of PhD thesis: Polar Marine viral diversity and dynamics by Goncalo Piedade

De meeste virussen maken niemand ziek. Sterker nog: het overgrote deel leeft in de oceaan, waar ze een belangrijke rol spelen in mariene ecosystemen. Door micro-organismen te infecteren beïnvloeden virussen welke soorten floreren, hoe voedingsstoffen worden gerecycled en hoe koolstof door de oceaan stroomt. Op maandag 15 juni 2026 verdedigt NIOZ-promovendus Gonçalo Piedade zijn proefschrift Polar marine viral diversity and dynamics aan de Universiteit van Amsterdam.

In zijn promotieonderzoek, uitgevoerd bij NIOZ en de Universiteit van Amsterdam, onderzocht Gonçalo Piedade de diversiteit en activiteit van mariene virussen in poolgebieden. Deze gebieden kennen sterke seizoensschommelingen en ondergaan door klimaatverandering veranderingen in voedselwebben en koolstofcycli. Toch is nog relatief weinig bekend over hoe virale gemeenschappen in deze ecosystemen functioneren.

Goncalo Piedade fieldwork in the Antarctic. Picture by Ella Wesdorp

Goncalo Piedade fieldwork in the Antarctic. Picture by Ella Wesdorp

8,000 virustypes, 75 procent onbekend

Zijn proefschrift biedt het eerste gedetailleerde seizoensoverzicht van de virale diversiteit in kustwateren van Antarctica. Daarbij werden bijna 8.000 verschillende virustypen geïdentificeerd, waarvan ongeveer 75 procent nog onbekend was voor de wetenschap. De resultaten vergroten ons begrip van de diversiteit en dynamiek van verschillende belangrijke groepen mariene virussen en laten zien dat poolzeeën een enorme bron van genetische nieuwigheid vormen.

Daarnaast onderzocht Gonçalo hoe virussen populaties van mariene micro-organismen beïnvloeden tijdens productieve seizoenen in poolgebieden. Zijn onderzoek laat zien dat hogere temperaturen samengaan met een grotere groei van micro-organismen en meer begrazing door microscopisch kleine grazers, terwijl virale sterfte relatief onafhankelijk bleef van temperatuur. Daardoor hebben virussen juist tijdens koudere perioden een relatief grotere invloed.

Nieuwe verbanden

Het proefschrift legt bovendien nieuwe verbanden tussen specifieke virussen en belangrijke fytoplanktonsoorten, waaronder Micromonas, Phaeocystis en cryptofyten. Ook onderzocht Gonçalo hoe omgevingsfactoren zoals licht en temperatuur het verloop van virusinfecties beïnvloeden.

Samen laten deze bevindingen zien dat mariene virussen in poolgebieden niet alleen een reservoir van genetische diversiteit vormen, maar ook een actieve rol spelen in de dynamiek van hun gastheren, de opeenvolging van soorten en de koolstofstromen in de oceaan.