7,4 miljoen euro voor onderzoek naar wisselwerking tussen leven en planeet

An aerial shot of a coastal area

(photo: Pexels/Riccifilm)

Een groot Nederlands onderzoeksconsortium waar NIOZ aan deelneemt, heeft een NWA-ORC-subsidie ontvangen van 7,4 miljoen euro. Het consortium genaamd Living Planet en geleid door prof.dr. Martijn Egas (Rijksuniversiteit Groningen), zal interdiciplinair onderzoek doen naar verleden, heden en toekomst van het leven en de aarde. NIOZ-onderzoekers Sabine Gollner en Anja Spang zullen elk een deelproject binnen het consortium leiden.

Leven en de aarde hebben elkaar door de geschiedenis heen gevormd. Terwijl condities op aarde beïnvloeden hoe leven evolueert, veranderen levende organismen ook het klimaat, de atmosfeer en de geologie. Dit projectbestudeert deze wederzijdse relatie in verleden, heden en toekomst.
Door biologie, geologie en planetaire wetenschap te combineren, willen onderzoekers begrijpen hoe aardse condities effect hebben op element-cycli van organismen en gemeenschappen, hoe leven chemische en gesteente-cycli beïnvloedt, hoe dit planetaire omstandigheden verandert en welke sporen van leven dit achterlaat. Deze kennis helpt om de toekomst van de aarde te voorspellen en om leven buiten de aarde te zoeken.

Binnen het Living Planet consortium zullen twee werkpakketten (deelonderzoeken) geleid worden door NIOZ-onderzoekers. Anja Spang leidt een project over de co-evolutie van leven en aarde. Hierin gaan de onderzoekers de evolutie van belangrijke overgangen in de celevolutie bestuderen in het licht van de geschiedenis van de aarde. Een van de belangrijkste resultaten zal een geologisch gedateerde stamboom van het leven zijn, die alle belangrijke archeale, bacteriële en eukaryote afstammingslijnen omvat.

Sabine Gollner zal samen met Antony van der Ent (WUR) leiding geven aan een onderzoek naar de rol van metalen in de evolutie van dieren. Bij dit deelonderzoek zijn ook NIOZ-onderzoekers Peter Kraal en Pierre Offre betrokken. Door metaalrijke hydrothermale bronnen in de diepzee als natuurlijke laboratoria te gebruiken, willen ze de variatie van metaalophoping in zeedieren onderzoeken en inzicht krijgen hoe omgevingsomstandigheden en bijbehorende micro-organismen dit proces beïnvloeden. Dit zal bijdragen aan een beter begrip van de rol van dieren in de metaalkringloop en de veerkracht van dieren ten opzichte van metaalverontreiniging.

Consortium partners

Het Living Planet wordt geleidt door prof.dr. Martijn Egas van de Rijksuniversiteit Groningen. De andere partners in het consortium zijn Firma Kluit, Hogeschool Leiden, Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool Windesheim, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Maastricht University, Nederlands Centrum voor Biodiversiteit Naturalis (NCB), Next Nature, NWO-institutenorganisatie, Radboud Universiteit Nijmegen, Rijksuniversiteit Groningen, Taxon Expeditions, Technische Universiteit Delft, Universiteit Leiden, Universiteit Utrecht, Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit Amsterdam, Waag | technology & society en Wageningen University & Research.

Over NWA-ORC

De Nationale Wetenschapsagenda (NWA) is ontstaan vanuit vragen van burgers over de wereld en de maatschappelijke uitdagingen van vandaag en morgen. In het NWA-programma is de verbinding van wetenschap en samenleving essentieel. Het programma Onderzoek op Routes door Consortia (ORC) zet onderzoekers aan tot samenwerking tussen kennisinstellingen en maatschappelijke partners. Zo stroomt kennis uit onderzoek door naar de toepassing in beleid en praktijk. In totaal kregen in deze financieringsronde elf consortia elk een bedrag van ongeveer 7,4 miljoen euro toegekend.