All five peakers on the colloquia series 150 years of NIOZ.

NIOZ 150-lezingenreeks: De toekomst van de oceaanwetenschap verkennen

Dit jaar viert het NIOZ haar 150-jarig jubileum. Als onderdeel hiervan organiseert onze Colloquiumcommissie een speciale lezingenreeks met internationaal gerenommeerde sprekers die aan de top van de mariene wetenschap werken. Van geavanceerde onderzoeksinfrastructuur tot biodiversiteit, herstel, klimaatomslagpunten en microbiële processen. Deze reeks biedt nieuwe perspectieven op de toekomst van oceaanonderzoek, en zijn ook toegankelijk voor geïnteresseerden van buiten het NIOZ. Met deze lezingen willen we de dialoog tussen disciplines stimuleren, mensen en ideeën met elkaar verbinden en de internationale wetenschappelijke gemeenschap rond NIOZ versterken.

Bess B. Ward, Princeton University

Bess B. Ward is de William J. Sinclair-hoogleraar Geowetenschappen aan Princeton University en een vooraanstaand onderzoeker op het gebied van mariene microbiële biogeochemie. Haar werk richt zich op de microbiële processen die de mariene stikstofcyclus aandrijven, waaronder nitrificatie, denitrificatie en anaërobe ammoniumoxidatie. Door veldwaarnemingen te combineren met moleculaire en biogeochemische benaderingen, heeft haar onderzoek bijgedragen aan het blootleggen van de manier waarop microbiële gemeenschappen de beschikbaarheid van stikstof reguleren en mariene ecosystemen en mondiale biogeochemische cycli beïnvloeden.

Over de lezing

Raadselachtige processen in de mariene stikstofcyclus: routes die eigenlijk niet zouden mogen plaatsvinden

De belangrijkste microbiële en abiotische routes die de mariene stikstofcyclus voltooien en de voorraad aan gefixeerde stikstof in de oceaan bepalen, zijn goed bekend. Ik ga het hebben over drie processen die nieuwe lagen toevoegen aan de stikstofcyclus: 1) Nitrificatie, de oxidatie van ammonium tot nitriet en vervolgens nitraat, levert de substraten voor denitrificatie en bepaalt daarmee het lot van gebonden stikstof (retentie via assimilatie of verlies via denitrificatie of anammox). Van beide stappen van nitrificatie wordt aangenomen dat ze strikt aeroob zijn, maar beide kunnen plaatsvinden bij zeer lage zuurstofconcentraties in de oceaan. We zien dat er zeer hoge snelheden van nitriitoxidatie plaatsvinden bij totale afwezigheid van zuurstof, in zuurstofarme diepten van de drie belangrijkste zuurstofminimumzones van de open oceaan. Anaërobe nitriitoxidatie wordt uitgevoerd door unieke, nieuwe nitriitoxiderende bacteriën, hoewel het mechanisme en de oxidant nog onbekend zijn. Onze meest recente bevindingen wijzen erop dat zuurstof de nitriitoxidatie door deze clades juist remt. 2) Stikstofoxide (N₂O) is een tussenproduct of bijproduct van zowel nitrificatie als denitrificatie en wordt geproduceerd en verbruikt bij lage of nul zuurstofconcentraties. We hebben ontdekt dat microben die N₂O-ademhaling kunnen uitvoeren, voorkomen in goed zuurstofrijke oppervlaktewateren. Het verbruik van N₂O wordt geremd door hoge zuurstofconcentraties, wat de vraag oproept waarom en hoe deze eigenschap behouden blijft bij microben aan het oppervlak. Op basis van snelheidsmetingen in het totale water en genoomonderzoek van nieuwe isolaten ondersteunen onze bevindingen het idee dat micro-omgevingen rond deeltjes belangrijke locaties zijn voor anaërobe processen, zelfs in oligotrofe oppervlaktewateren. 3) N₂O wordt ook geproduceerd door fotochemische processen op het grensvlak tussen oceaan en atmosfeer. Dit pas ontdekte proces is nog niet opgenomen in wereldwijde inventarissen, maar kan mogelijk deel uitmaken van een „cryptische“ N₂O-cyclus in oppervlaktewateren.

Praktische informatie

  • Datum en tijd: 8 oktober 2026, 13.00 uur
  • Programma

13.00 – 14.00 uur | Colloquium door Bess Ward: Raadselachtige processen in de mariene stikstofcyclus: routes die eigenlijk niet zouden mogen voorkomen

14.00 – 14.20 uur | Presentatie door Jamie Goodman: Mogelijke bijdragen van Flavobacteria aan de afbraak van stikstofoxide in doorlatend zand

14.20 – 14.40 uur | Presentatie door Nicole Bale: De stikstofcyclus in de Zwarte Zee: hoe is die de afgelopen 20.000 jaar veranderd?

14:40 – 15:30 | Netwerken & borrel

Let op: Externe bezoekers worden vriendelijk verzocht zich vooraf aan te melden. Via het aanmeldingsformulier kunt u zich aanmelden voor één of meerdere colloquia, zowel online als ter plaatse. Praktische informatie wordt na aanmelding verstrekt.