Veni voor onderzoek naar evolutie archaea

Department

Theme

An air bubble in the ocean seen from below

(photo: Pexels/Markos Torpillas)

Julian Vosseberg heeft een Veni ontvangen voor onderzoek naar de evolutie van archaea. Door terugkerende genetische veranderingen in kaart te brengen, wil hij de voorspelbaarheid van de evolutie van deze microben bestuderen. Vosseberg is nu nog verbonden aan Wageningen University, maar zal zijn Veni-onderzoeksproject bij het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) gaan uitvoeren.

Wetenschapsfinancier NWO maakte op 16 juli een nieuwe ronde Venitoekenningen bekend. De Veni is een persoonsgebonden wetenschappelijke beurs die zich richt op onderzoekers die recent gepromoveerd zijn. Elke onderzoeker krijgt maximaal 320.000 euro. De beurs is een stimulans voor avontuurlijke, talentvolle en baanbrekende onderzoekers om de komende 3 jaar hun eigen onderzoeksideeën verder te ontwikkelen.

Voorspelbaarheid in evolutie

Julian Vosseberg krijgt de Veni om een onderzoeksproject op te zetten bij het NIOZ, gericht op de evolutie van archaea. Hierover is relatief weinig bekend, hoewel deze microben de voorouders van complexe, eukaryote cellen bevatten. Vosseberg gaat de voorspelbaarheid van de evolutie van archaea bestuderen door dezelfde genetische veranderingen die meermaals onafhankelijk hebben plaatsgevonden in kaart te brengen. Door dit te combineren met een reconstructie van grote ecologische veranderingen, kan ook de rol van de omgeving in deze terugkerende gebeurtenissen worden opgehelderd. Het project zal daarmee inzicht geven in het evolutionaire aanpassingsvermogen van microben, hun vroege evolutie en het ontstaan van complexe organismen.

Vosseberg: “Deze beurs stelt me in staat om mijn eigen onderzoekslijn vorm te geven naar nog oudere gebeurtenissen dan ik in mijn eerdere onderzoek heb bestudeerd. Fundamentele vragen hoe het leven op aarde is geëvolueerd tot de adembenemende diversiteit die we nu zien, zijn de drijfveren van mijn onderzoek. Ik kijk ernaar uit om bij het NIOZ samen te werken met experts in mariene microbiologie.”

Over de Veni’s

De Veni’s worden jaarlijks door NWO toegekend. De 205 beurzen uit deze Veni-ronde van 2025 zijn verdeeld over 59 toewijzingen bij Exacte en Natuurwetenschappen (ENW), 81 bij Sociale en Geesteswetenschappen (SGW), 30 bij Toegepaste en Technische Wetenschappen (TTW), en 35 beurzen bij ZonMw. Andere projecten gaan bijvoorbeeld over het overbruggen van de kloof tussen AI-theorie en praktijk, het beschermen van ontheemd erfgoed in het internationale recht, of hoe je hersenen weer aan de praat krijgt bij alzheimer