Selectief veredelen van steriel suikerwier

De cover van de PhD van Job cohen, genaamd 'Selectively breeding sterile sugar kelp' laat kelp zien tegen een donkere achtergrond

Selectieve veredeling van steriel suikerwier, de PhD-cover van Job Cohen

De belangstelling voor zeewierteelt als duurzame bron voor voedselproductie en de opkomende biobased economie is toegenomen. Toch blijft de economische haalbaarheid van zeewierteelt, ondanks het grote potentieel, een flinke uitdaging. NIOZ-promovendus Job Cohen onderzocht hoe de ontwikkeling van cultivars via selectieve veredeling kan helpen om die uitdaging te overwinnen. In zijn proefschrift, getiteld ‘Selectively breeding sterile sugar kelp’, laat hij zien welke vervolgstappen nodig zijn om de veredeling van suikerwier verder te brengen. Job Cohen verdedigt zijn thesis op 24 november bij de Rijksuniversiteit Groningen.

Allereerst werd het potentieel onderzocht van de integratie van wereldwijde genetische hulpbronnen in veredelprogramma's. Suikerwiersoorten uit verschillende regio's werden succesvol met elkaar gekruist. Hierbij presteerden hybriden tussen geografisch ver uit elkaar gelegen populaties over het algemeen beter dan hun ouderlijnen en vertoonden ze een aanzienlijke morfologische variatie. Deze bevindingen laten zien dat wereldwijde hulpbronnen het potentieel bieden om de genetische basis van kweekprogramma's te verbreden en belangrijke eigenschappen te verbeteren.

Vervolgens werden de praktische uitdagingen rondom veredeling onderzocht. In de experimenten werd nagegaan of aanpassingen in de zaaimethoden de verschillen in sporofytendichtheid tussen kruisingen konden verminderen, zodat deze beter met elkaar vergeleken konden worden. Daarnaast werd onderzocht of eigenschappen in een vroeg ontwikkelingsstadium de prestaties op de kwekerij konden voorspellen en zo de veredelingscycli konden versnellen. Ondanks aanpassingen in de zaaimethoden bleven de verschillen in dichtheid bestaan, wat erop wijst dat bladdichtheid mogelijk genetisch bepaald is. Eigenschappen die in een vroeg stadium onder gecontroleerde omstandigheden werden gemeten, bleken de prestaties op de kwekerij echter slecht te voorspellen. Dit benadrukt de invloed van genotype × omgevingsinteracties.

Tot slot werd de ontwikkeling van niet-reproductieve suikerkelp onderzocht met behulp van antimitotische middelen, chemische stoffen die de celdeling verstoren. Dit werd verkend als een mogelijke manier om de ecologische risico's te beperken die gepaard gaan met de introductie van niet-lokale genetische hulpbronnen. Hoewel de onderzochte methoden nog niet geschikt zijn voor grootschalige productie, bieden de bevindingen een basis voor toekomstig onderzoek.

Gezamenlijk laat dit onderzoek zien dat er mogelijkheden zijn om het genetische potentieel van suikerwierveredeling te vergroten. Tegelijkertijd brengt het de uitdagingen aan het licht die komen kijken bij het ontwikkelen van cultivars die zijn aangepast aan specifieke omgevingen en het veilig benutten van wereldwijde genetische hulpbronnen.

Een onderwatershot van Job Cohen die suikerwier verzameld

Het verzamelen van suikerwier (Saccharina latissima) in Noorwegen (foto: Job Cohen).