Oesterriffen herstellen? Zoek een plek waar ze niet wegspoelen, of onder het zand bedolven raken!

Department

Een vrouw knielt bij een oesterrif in de Waddenzee

Het herstellen van de ooit talrijke oesterriffen in gematigde randzeeën zoals de Noordzee is een uitdagende klus. Onderzoek door marien ecoloog Zhiyuan Zhao en collega’s van het NIOZ, laat zien dat je rekening moet houden met de kortetermijnrisico’s dat geïntroduceerde oesters worden bedolven onder het zand of worden losgerukt door de sterke stromingen dicht bij de bodem. Voor succesvol herstel zijn deze fysieke verstoringen op de korte termijn waarschijnlijk belangrijker dan de juiste waterkwaliteit op de langere termijn. De resultaten van experimenten op 32 m diepte zijn vandaag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift One Earth.

Verdwijnende riffen

Oesterriffen kwamen ooit op veel plekken voor in de Noordzee en andere, zogenoemde randzeeën aan de randen van continentale platten. Ze zorgen voor heel veel biodiversiteit, maar zijn uit 97 % van hun oorspronkelijke locaties verdwenen. Daarom zijn al verschillende initiatieven ondernomen voor herstel, zij het vaak met beperkt succes.

Diepte-experimenten

In een proefopstelling op een diepte van 32 m, in het Gemini-windpark (85 km ten noorden van de Waddeneilanden), plaatsten Zhiyuan en collega’s oesters op een rek 0,5 m boven de zeebodem, waar ze met camera’s werden gemonitord op vitaliteit. Ook plaatsten zij oesters op de zeebodem, om te zien of ze door stromingen of sedimenten werden verplaatst of begraven. Ten slotte plaatsten ze oesters in een buis met zand – een ‘mesocosm’ – om te zien hoe de schelpdieren het overleefden als ze werden bedolven.

Blijven filteren

Uit de experimenten bleek dat oesters die boven de zeebodem werden gehouden goed overleefden, zelfs tijdens stormen. Ze hielde voortdurend hun schelp open, wat duidt op filteractiviteit. Oesters op de zachte zeebodem hadden het een stuk zwaarder. De sterkere stromingen vlak boven de bodem rukte de schelpen vaak los, terwijl ophoping van sediment de schelpen dodelijk bedekte. 

Praktische vertaling

De resultaten van deze experimenten hebben verschillende praktische gevolgen, zegt Zhiyuan. “Het is erg belangrijk om te kijken naar mogelijke fysieke verstoringen op korte termijn, wanneer je nieuwe oesters op de zeebodem wilt introduceren. Waterkwaliteit is dus zeker niet het enige waar je naar moet kijken”, waarschuwt hij. “Oesters kunnen op zichzelf gezond blijven, maar toch geen rif vormen omdat ze worden losgerukt door sterke stromen dicht bij de bodem of bedolven raken door ophopend bodemmateriaal.” 

Oesters kunnen op zichzelf gezond blijven, maar toch geen rif vormen omdat ze worden losgerukt door sterke stromen dicht bij de bodem of bedolven raken door ophopend bodemmateriaal.

Zhiyuan Zhao, Junior onderzoeker (Postdoc)

Vind de veelbelovende locaties

Om te helpen bij het selecteren van potentieel succesvolle locaties voor herintroductie, beschrijft het artikel van Zhiyuan de drempelwaarden voor stroming en sedimentophoping, waarbij oesters een herintroductie niet gaan overleven. Als begraven voor de hand ligt, kunnen alleen oesters die boven het sediment worden geplaatst slagen, terwijl plaatsing in prefab rifstructuren een optie is in gebieden waar losraken waarschijnlijk is. 

“Dit onderzoek helpt om oesterherstel geen kwestie te laten zijn van trial and error, maar van goede planning”, zegt Zhiyuan. “Ons onderzoek laat zien dat de sleutel niet alleen ligt in het kiezen van de juiste plek, maar ook in het kiezen van de juiste methode op die plek.”