Nieuwsgierig tot de bodem: succesvolle Open Dagen bij 150-jarig NIOZ

Wat leeft er in een druppel zeewater? Hoe onderzoek je de diepzee? En hoe kunnen planten en dieren helpen om onze kust te beschermen? Met als thema ‘Nieuwsgierig tot op de bodem’ kregen bezoekers een kijkje achter de schermen van het NIOZ, en de kans zelf op onderzoek uit te gaan. 

Op Texel konden bezoekers onder meer zelf DNA isoleren, zeeleven door een microscoop bekijken of een duik in de diepzee nemen en ontdekken hoeveel leven daar voorkomt. Ook konden bezoekers kennismaken met het werk aan boord met de Virtual Ship Experience en allerlei zeegaande apparatuur die stond uitgestald. De reis van trekvogels over de Waddenzee werd fanatiek nagespeeld door kinderen, de invloed van zout en koud water op oceaanstromingen werd gedemonstreerd, net als de veelheid informatie die uit sediment is af te lezen. Het lezingenprogramma maakte nog duidelijker zichtbaar hoe uiteenlopend ons zeeonderzoek is: van micro-organismen en het voedselweb van de Waddenzee tot oceaanstromingen en klimaat. 

Het programma in Yerseke bracht bezoekers dichter bij het onderzoek naar de delta en de kust, dat veelal ‘in hun achtertuin’ plaatsvindt. Er waren aquaria met oesters en ander bodemleven dat voorkomt in de schorren en slikken in de directe omgeving, plankton uit de Oosterschelde onder de microscoop, en zeewier om kunst van te maken of op te eten. Kustbescherming en werken met de natuur zijn belangrijke thema’s in het NIOZ-onderzoek in Yerseke, en kwamen ook veelvuldig terug: met een escaperoom over zeespiegelstijging, dijken bouwen van Lego en in lezingen over de inzet van oesterriffen of zeegras om onze kusten te beschermen en gezond te houden. 

De activiteiten boden volop aanknopingspunten voor gesprekken. Zo konden NIOZ-medewerkers hun kennis over zee, oceaan en kust delen met een groter publiek. Of hun passie overbrengen op jongeren, misschien wel de volgende generatie zeeonderzoekers. “En de vragen van bezoekers leveren ons soms ook een een verrassend perspectief op ons werk op,” aldus NIOZ-onderzoeker Aimée Slangen. “Iemand van buiten de wetenschap kan juist vragen stellen over dingen die wij heel vanzelfsprekend vinden. Dat maakt dat je ook weer met een frisse blik naar je eigen onderzoek gaat kijken.”

De Open Dagen maakten deel uit van het jubileumprogramma rond 150 jaar NIOZ. “Dit jaar staat in het teken van het vieren van 150 jaar zeeonderzoek, het delen van ons verhaal en het versterken van verbindingen met partners, organisaties en de mensen om het NIOZ heen,” aldus NIOZ-directeur Maaike van de Kamp. “Met 1500 bezoekers op de Open Dag op Texel en 650 in Yerseke en de vele positieve reacties die zij ons gaven, kunnen we stellen dat die opzet zeker geslaagd is.”