Circulatiepatronen in de oceaan rond Curaçao: van regionale stromingen tot kustverbinding

Department

Themes

Geïllustreerde omslag van een scriptie waarop Curaçao te zien is, omringd door gestileerde oceaanstromingen.

Cover van het proefschrift Ocean Circulation Patterns Around Curaçao van Vesna Bertoncelj.

Hoe beïnvloeden oceaanstromingen het transport van voedingsstoffen, vervuiling en andere stoffen rond eilanden en wat betekent dat voor kwetsbare koraalriffen? In haar proefschrift onderzoekt Vesna Bertoncelj de circulatiepatronen rond Curaçao en de gevolgen daarvan voor kustverbindingen en koraalrifecosystemen. Met behulp van hydrodynamische modellen en deeltjestracking laat zij zien hoe veranderende oceaanstromingen de verspreiding van water en stressfactoren rond het eiland bepalen. Haar onderzoek biedt nieuwe inzichten die kunnen bijdragen aan de bescherming en weerbaarheid van koraalriffen in een veranderend klimaat. Vesna Bertoncelj verdedigt haar proefschrift aan de Universiteit van Utrecht op 28 mei 2026.

Korte samenvatting

Zeestromingen rond eilanden zorgen voor lokale circulatiepatronen die bepalen waar verontreinigende stoffen en nutriënten in de kustwateren terechtkomen. Koraalriffen zijn bijzonder kwetsbaar voor deze transportpatronen: vervuiling die door stromingen wordt meegevoerd, kan rifgebieden bereiken die ver van de bron liggen, wat de druk op deze biodiverse ecosystemen nog verder vergroot. 

Tijdens haar promotie deed Vesna Bertoncelj onderzoek naar circulatiepatronen rond Curaçao, een klein Caribisch eiland waarvan de zuidkust uitgestrekte koraalriffen herbergt. Deze riffen zijn sinds 1982 meer dan de helft van hun koraalbedekking verloren. Met behulp van rekenmodellen werden twee verschillende stromingsregimes geïdentificeerd rond het eiland. Tijdens het dominante regime, aangedreven door de Caribische Stroming, worden stoffen afkomstig van het land overwegend naar het noordwesten meegevoerd. Tijdens het tweede regime verspreiden zwakkere en meer variabele stromingen stoffen in alle richtingen, waardoor rifgebieden die anders beschermd zouden zijn, mogelijk worden blootgesteld. 

Deze twee regimes volgen een seizoenscyclus, wat een basis biedt om te voorspellen wanneer riffen het grootste risico lopen. Cruciaal is dat het zwakkere stromingspatroon samenvalt met het regenseizoen, waardoor verhoogde vervuiling door regenval samengaat met een bredere verspreiding door de stroming over de rifgebieden. Het terugdringen van vervuiling vanaf het land tijdens deze kwetsbare periodes kan de riffen van Curaçao helpen veerkracht op te bouwen in een veranderend klimaat.