T-0 meting van de eerste Texelse kerf gestart

De aanleiding van dit project is dat de zeereep op deze locatie (nabij Paadje 14 op Texel) te hoog, te steil en bovendien te smal dreigt te worden, waardoor kalkhoudend zandstrand het grijze-duin gebied achter de zeereep niet meer kan bereiken. Door een kerf in de zeereep uit te graven, kan zandstrand wél weer vrij bewegen en naar het gebied achter de zeereep geblazen worden. Een kerf is een V-vormige inkeping tot enkele meters boven strandniveau; zeewater kan hier dus niet doorheen, door de wind geblazen strandzand wél. De ervaring leert dat hierdoor de voorste rij duinen weer breder wordt (kustveiligheid), daardoor meer regenwater kan opslaan (waterzekerheid) en bovendien de verzuurde bodems van het grijze-duin gebied met kalk zal neutraliseren. 

Vóórdat het effect van de kerf vastgesteld kan worden, moeten we meten = weten hoeveel (waarschijnlijker: hoe weinig) zand er in de huidige situatie nog de zeereep landinwaarts kan passeren: de zogenaamde T-0 meting. Hiertoe hebben wetenschappers van de VU-Amsterdam en het NIOZ een groot aantal zandvangers geplaatst waarmee wij al sinds november 2023 het zand verzamelen en bestuderen.

Zandtransport door deze natuurlijke kerf:

Zand bereikt het gebied achter de zeereep, het zogenaamde "grijze-duin" gebied:

Er is al enige ervaring met het aanleggen van kerven in de Nederlandse kust. Al deze ervaringen zijn gebundeld in de onlangs gepubliceerde "Handleiding voor dynamisering van de zeereep" (link naar PDF) Aan de hand van deze handleiding is op Texel een locatie in de zeereep uitgekozen even ten Zuiden van Paadje 14. Hier bestaat al een ondiepe 'natuurlijke' kerf doordat er een pad loopt dat door de voetgangers uitgediept wordt. Deze natuurlijk kerf laat - net als de mini-kerf even ten Noorden van Paal15 - al een beetje zand door. 

De gewenste kerf is inmiddels aangelegd door over een breedte van 60m, 'slechts' 2m zand te verwijderen. De ervaring leert dat de wind de kerf vervolgens verder zal uitdiepen om zodoende nog méér strandzand door de duinen te kunnen blazen.

Blik op de natuurlijke kerf bij paadje 14; even ten Zuiden van Paal15:

In november 2023 is door wetenschappers van VU Amsterdam en het NIOZ, in nauwe samenwerking met de collega's van Staatsbosbeheer een groot aantal zandvangers geplaatst in het gebied rond de beoogde kerflocatie. Totdat de kerf daadwerkelijk aangelegd wordt, de planning is nu: februari 2025, zal met behulp van deze zandvangers in detail worden bestudeerd hoeveel zand het gebied achter de zeereep bereikt en wat de eigenschappen van dit windgeblazen sediment zijn. Net als bij dergelijk aeolisch (wind-geblazen) transport van zand in Nationaal Park Zuid-Kennemerland verwachten we hier systematische veranderingen in korrelgrootte, korrelvorm en samenstelling waar te nemen. 

De eerste resultaten laten zien dat de zeereep verreweg het meeste zand ontvangt en dat er - zoals verwacht - zeer weinig zand de zeereep kan passeren. De kerf zal daar zeker verandering in brengen! Vervolgens blijven we natuurlijk met behulp van dezelfde zandvangers monitoren wat het effect van de kerf is, en hoe het doorlaten van het zand de vegetatie in het grijs-duin gebied beïnvloedt.

Zandvangers in actie op de zeereep; een passieve vanger (bestaande uit een halve regenpijp op een houten paaltje) en een serie actieve vangers op verschillende hoogtes op een vrij bewegende mast die in de wind gehouden worden met behulp van een windvaan: