OSNAP-expeditie 2026: onderhoud aan AMOC-monitoringsapparatuur

Door Elodie Duyck

We zijn nu ongeveer een week aan boord van de RV Neil Armstrong en we hebben net de Irminger Zee bereikt. De Irminger Zee bevindt zich ten oosten van Groenland, en we zullen voor het grootste deel van deze expeditie in deze regio werken. In dit eerste blog leg ik meer uit over wat we de komende weken gaan doen. 

We werken nu aan de Ocean Observatory Initiative (OOI) verankeringen, en zetten binnenkort koers naar de OSNAP-array. OSNAP (Overturning in the Subpolar North Atlantic Program) is een internationaal onderzoeksprogramma met als doel om veranderingen in de Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC) in het subpolaire gebied beter te meten en daardoor beter te begrijpen. De OSNAP-array is een serie verankeringen die loopt van de Canadese kust, via Groenland naar de Schotse kust. Het zijn meer dan 50 verankeringen, die al sinds 2014 meetgegevens verzamelen.

Verankerde instrumenten in oceaanstromingen

Maar wat zijn verankeringen eigenlijk? Verankeringen zijn kabels die vast zitten aan de bodem van de oceaan, en die verticaal in het water worden gehouden door boeien bovenaan de kabel. Ze kunnen wel een paar kilometer diep gaan! Langs deze kabel maken we instrumenten vast die eigenschappen van het water meten op de diepte waar ze aan de kabel zitten. We zijn het meest geïnteresseerd in temperatuur, zoutgehalte, druk en snelheid van het water. Zo is een van de instrumenten die we gebruiken een Acoustic Doppler Current Profiler (ADCP), die de snelheid van water kan meten in een omtrek van 500m. Een ander instrument is de Microcat, die we gebruiken om temperatuur en zoutgehalte van het water te meten. De instrumenten die aan de kabels zitten, slaan alle gegevens zelf op. Om die data te verkrijgen, moeten wij dus de verankering met de instrumenten uit het water omhoog halen.

Data verzamelen, kalibreren, onderhoud plegen en weer uitzetten

Elke twee jaar gaan daarom OSNAP-wetenschappers naar zee om de meetgegevens bij elke locatie van een verankering op te halen. We laten de kabel loskomen van zijn anker op de bodem van de zee, halen hem aan boord en downloaden alle gegevens van elk instrument. Dan geven we ze nog een ‘servicebeurt’: we kalibreren de instrumenten, verwisselen de batterijen, vervangen eventueel verouderde instrumenten. En dan gaat de verankering weer het water in. Dit is een complex proces, dat voor één verankering wel twee dagen kan duren!  

Naast het werk aan de verankeringen doen we ook nog full depth meetingen aan de waterkolom, waarmee we een profiel van de waterkolom kunnen maken. Deze gegevens gebruiken we om de gegevens uit de verankering te kalibreren, en ze geven ons zeer gedetailleerde inzichten in de eigenschappen van het water langs de verankeringsserie. Hier vertellen we je de komende blogs meer over!  Tijdens deze expeditie gaan we aan de slag met de 11 OSNAP-verankeringen die zich op de Mid-Atlantische Rug bevinden: 5 van NIOZ aan de westzijde (in de Irminger Zee), en 6 van onze Amerikaanse collega’s aan de oostzijde van de rug (het IJslands Bassin). Gedurende de zomer zullen onderzoekers op andere schepen hetzelfde doen bij andere delen van de OSNAP-array. 

De gegevens die we verzamelen dit jaar, dragen bij aan een reeks van inmiddels al 12 jaar aan metingen aan oceaanstromingen en variaties in de subpolaire regio. Dit helpt ons om meer inzicht te krijgen hoe verandering in dit gebied van invloed zijn op de AMOC. Gedurende deze vaartocht zullen we updates sturen om je meer te vertellen over het proces om een verankering uit te zetten, de instrumenten die we gebruiken, maar ook ons leven aan boord van een onderzoeksschip.
 

Hoe ziet een verankering eruit?

Hieronder een schematische weergave van de NIOZ-verankeringen die we gaan ophalen, met daarnaast foto’s van de verschillende onderdelen. Op de foto’s zie je onder andere de boeien die bovenaan de kabel drijven, verschillende instrumenten die aan de kabel kunnen zitten zoals een ADCP en Microcats, en het anker van de kabel. Foto’s door Nora Fried en Elodie Duyck.