NO-REGRETS cruise aan boord van RV Thalassa

Eleonora Puccinelli wacht op de inubator met de temperatuurmeting (Foto: Nuria Bofarull)
Tijdens de tweede onderzoeksexpeditie van het NO-REGRETS-project aan boord van de R/V Thalassa zal de Nederlandse Noordzee in kaart worden gebracht via een intensief multidisciplinair programma waarin waarnemingen van de waterkolom, het in kaart brengen van habitats op de zeebodem, visserij-akoestiek en het nemen van monsters ter bestudering van de biodiversiteit worden gecombineerd, om zo meer inzicht te krijgen in het functioneren van het ecosysteem rond offshore windmolenparken. Alle blogs en foto’s zijn van Nuria Bofarull.
25 juni - Thalassa cruise highlights
Door Femke Heldoorn
Op de ochtend van 11 juni komen we aan in Scheveningen om aan boord te gaan van ons onderkomen voor de komende twee weken: de Thalassa. Met hulp van de bemanning laden we alles aan boord. Dit brengt wat uitdagingen met zich mee, aangezien het schip, en dus ook de bemanning, Frans is. Gelukkig kunnen we prima met elkaar communiceren en komt alles op zijn plaats. Omdat er heel wat verschillende onderzoeken worden uitgevoerd, varieert de uitrusting van een CTD tot een paraplu. De volgende dag verlaten we de haven om onze reis door de Nederlandse Noordzee te beginnen. Het weer was de eerste dagen wat ruw, dus niet iedereen voelde zich op zijn best. Gelukkig (voor mij) was er veel werk te doen, wat de zeeziekte afleidde. Een groot voordeel van niet zeeziek zijn, is dat je kunt genieten van de haute cuisine die ons wordt voorgeschoteld. We eten onder andere sint-jakobsschelpen, rogvinnen en crêpes met champignons. Tijdens de maaltijden hebben we ook tijd om elkaar beter te leren kennen en naar elkaars onderzoek te vragen. Het is een heel leuke manier om meer te weten te komen over de andere lopende projecten!
Na ongeveer vijf dagen varen begint het weer rustiger te worden, wat het grootste deel van het werk een stuk gemakkelijker maakt. Aangezien dit de langste dagen van het jaar zijn, zijn er behoorlijk wat zonnige uren. Toen we om middernacht een zoöplanktonnet uitgooiden, konden we nog steeds wat licht van de zonsondergang zien! Het was zo mooi dat zelfs een aantal bemanningsleden foto’s nam. Tijdens de tweede week hebben we ook met z’n allen gebarbecued. Dit was ontzettend leuk en een goede manier om wat contact te leggen met de bemanning, die tijdens deze reis ongelooflijk vriendelijk en behulpzaam is geweest! De afgelopen dagen zijn we langzaam begonnen met afronden en opruimen. Hopelijk verlaten we allemaal het schip met goede gegevens, geweldige Thalassa-merchandise en nog mooiere herinneringen.

Het planktonnet laat op de avond (Foto: Femke Heldoorn)

Polar steps laat de route zien van de No Regrets cruise (Foto: Femke Heldoorn)
24 juni - De zee heeft kleur en het licht ervan wordt naar de satelliet weerkaatst
Er breekt weer een onderzoeksdag aan aan boord van de Thalassa en het mooie weer blijft ons tijdens onze reis gunstig gezind! Een van de bijzonderheden van deze expeditie is dat we aan boord een apparaat hebben dat ‘Ramses’ heet (ja, we weten het, in eerste instantie klinkt dat als een farao). Met dit apparaat kunnen we de kleur en het licht van de oceaan analyseren. Het licht dat door de zee wordt weerkaatst, is namelijk precies wat de satellieten waarnemen.

Een bemanningslid van de Thalassa helpt Cleo bij het positioneren van de Ramses
Cleo is een van de promovendi van het NO-REGRETS-project en is werkzaam bij het NIOZ in Yerseke. Ze analyseert watermonsters om deze te vergelijken met kleur- en lichtreflectiegegevens en de daaruit voortvloeiende satellietbeelden. Daarom heeft Cleo het aan boord erg druk: ze verzamelt en filtert water in het natte lab en verzamelt op dezelfde locatie kleur- en lichtgegevens via de Ramses. Om het apparaat te laten werken, moet het schip zich op een specifieke locatie ten opzichte van de zon bevinden.

Cleo houdt de stand van de zon ten opzichte van de positie van het schip in de gaten en coördineert de gegevensregistratie
Vandaag kregen we ook de kans om het ontstaan van nieuw leven te observeren: er kwam toevallig een viseitje op Hanna’s fytoplanktonmonster terecht en dat werd zichtbaar onder de microscoop.

Viseitje gezien door de microscoop
22 juni - De week aan boord begint
Het vroege ochtendlicht kleurde de horizon van de Noordzee toen we aankwamen bij ons ‘superstation’ voor bemonstering bij het Terschelling-transect, het grootste in Nederlandse wateren. Superstations zijn momenten waarop het schip voor anker gaat op een specifieke locatie die van groot belang is voor de diverse wetenschappers aan boord, en waarop de teams grote hoeveelheden gegevens verzamelen, met name een aanzienlijk aantal watermonsters. Rond de CTD ontstaat een georkestreerde choreografie waarin alle wetenschappers hun posities innemen om de monsters te vullen. De teamgeest die op zulke momenten ontstaat, heeft wel iets charmants.
Het verzamelen van gegevens vergt een teaminspanning. Dat gevoel van samenwerking is duidelijker zichtbaar tijdens expedities en veldwerk op zee, en het herinnert ons eraan dat wetenschappelijke kennis collectief wordt geproduceerd in plaats van individueel.

Groep jonge onderzoekers aan boord (Foto: Nuria Bofarull)

CTD wordt naar beneden gelaten op het super station (Foto: Nuria Bofarull)
21 juni - Weekend op de Thalassa
We bevinden ons aan boord van de Thalassa en varen over de Nederlandse Noordzee, langs de gebieden rondom offshore windparken of waar toekomstige bouw gepland staat. Het lijkt erop dat het mooie weer ons tijdens onze reis wil vergezellen.
Het wetenschappelijke team aan boord omschrijft hun werk als een holistische benadering van mariene ecosystemen. Het team is inderdaad zeer multidisciplinair en divers, wat een extra dimensie van rijkdom toevoegt aan het onderzoeksproces dat zich op het schip zal ontvouwen. Van vogelwaarnemingen tot plankton, van visgemeenschappen tot het in kaart brengen van de zeebodem: ze zullen de uiteenlopende effecten en gevolgen van offshore windparken op de Nederlandse Noordzee onderzoeken. Deze expeditie maakt deel uit van het NWO-project NO-REGRETS: North Sea Renewable Energy – Getting the Required Ecological Knowledge for the Transition, dat net aan zijn eerste jaar is begonnen.
De expedities die we nu ondernemen, lijken het startpunt te zijn van een onderzoeksreis die nog maar net is begonnen.

Jenny op dek tijdens het visonderzoek (Foto: Nuria Bofarull)



