NIOZ Open Dag Yerseke -Volledig programma

De natuur én onze gezondheid beschermen met de natuur

Spreker: Jeroen van de Water, marien ecoloog 
Om 10:30 en 13:00

Zeegras filtert ziekmakende bacteriën uit het zeewater. Oesterriffen zetten stikstof-nutriënten om in lucht. Laten we een duik nemen tussen het zeegras en de oesters om te zien hoe ze de natuur en onze gezondheid kunnen beschermen, en de oesterkweek in Zeeland mogelijk toekomstbestendiger kunnen maken.

Zeespiegelstijging langs de Nederlandse kust

Spreker: Theo Gerkema, fysisch oceanograaf
Om 11:00 en 14:00

We horen in het nieuws geregeld over wereldwijde zeespiegelstijging, maar hoe zit het nu bij de Nederlandse kust? Hoe hard gaat de stijging hier? Het is belangrijk dit te weten, bijvoorbeeld voor de versterking van onze dijken. Waterstanden worden elke tien minuten gemeten, jaar na jaar, maar weten we daarmee genoeg?

Oesters als natuurlijke kustbeschermers

Spreker: Brenda Walles. marien ecoloog
Om 12:00 en 15:30

Kunnen dieren en planten helpen om onze kust te beschermen? Koraalriffen, mangroven, oesterriffen, zeegrasvelden en schorren kunnen allemaal een rol spelen. Ze remmen golven en stroming af en helpen zo om zand en slib op hun plaats te houden. Tijdens dit praatje zoomen we in op de oester: waar kan een oesterrif werken, waar niet en hoe ver reikt de werking? 

Spreker: Jim van Belzen (info volgt)

Om 11:30u en 14:30u

1. VR Experience: de Zeeuwse kust in het verleden 

Door een Virtual Reality bril zie de natuur van Zeeland zoals die was voordat de mensen overal dijken bouwden. En je kunt zelfs een kijkje in de toekomst nemen. NIOZ onderzoekers laten zien hoe je met data levensechte visualisaties kunt maken.

2. 150 jaar NIOZ fototentoonstelling

In 2026 bestaat het Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek (NIOZ) 150 jaar. Sinds 1876 onderzoeken we de complexe en dynamische wereld van de zee en alles wat daarin leeft, van delta tot diepzee en van de polen tot de tropen. Met ons onderzoek vergroten we de kennis over onze unieke blauwe planeet. Alleen door de zee te begrijpen, kunnen we haar beschermen en gezond houden – en daarmee onze eigen toekomst veiligstellen.  Aan de hand van sprekende tweeluiken nemen we je in vogelvlucht mee door de geschiedenis van het NIOZ.  

3. Analytisch lab: Meten met licht

Veel onderzoek begint met een beetje zeewater, dat we naar ons analytisch lab brengen. Ontdek hier hoe we licht gebruiken om allerlei metingen aan zeewater te doen, en welke instrumenten en methodes je daarvoor nodig hebt.

4. Techniek en apparatuur voor zeeonderzoek

De oceaan ‘meten’, hoe doe je dat eigenlijk? Het kan niet worden gedaan zonder onderzoeksschepen en speciaal ontwikkelde apparatuur. Kom kijken naar verschillende modellen en video’s. Ook kun je bij het ‘Glider bibber spel’ proberen of jij net zo soepel als een glider kan bewegen. Dit ‘onderwatervliegtuig’ kan zelfstandig in de oceaan rondglijden en metingen doen.

5. Zeewier: van kweek tot kunstwerk

Is zeewier het eten van de toekomst? Kom kijken welke verschillende soorten zeewier er in de omgeving leven. Je kunt je eigen zeewier-kunst maken, meer leren over waar je zeewier voor kunt gebruiken (niet alleen om te eten!) en waarom dat slim is om te doen.

6. Eerste hulp bij dijkdoorbraken

Om ons te beschermen tegen stijgend water, moeten we de dijken steeds hoger maken. Of kan het ook anders? Bouw een dijk van Lego en ontdek hoe planten kunnen helpen om onze dijken sterker te maken en ons beter te beschermen tegen zeespiegelstijging. Onderzoekers laten in een stroomgoot zien hoe ze met verschillende stroomsnelheden de kracht van het water kunnen nabootsen om te testen hoe verschillende planten standhouden.

7. Onderwater laboratoria

In de Oosterschelde kun je ons meest bijzondere laboratorium zien: het onderwaterlaboratorium. Hier kunnen we onder natuurlijke omstandigheden testen hoe bijvoorbeeld nieuwe ecosystemen ontstaan op zeeweringen. Aan het eind van de dag, als het water zakt, komen de bassins tevoorschijn.

8. Creatief met kust en zee

De zee is niet alleen iets om onderzoek naar te doen, maar roept ook vaak veel creativiteit op. De vele dieren en planten die er in leven, van groot tot klein, en het gevoel dat de zee je kan geven. Hier kun je je creativiteit uitleven, met kleurplaten en buttons om zelf te maken. Of leg je bezoek aan onze Open Dag vast in de foto-booth!

9. De stroomgoot: golven nabootsen in het lab

In deze opstelling kunnen onderzoekers waterstroming en golven nabootsen. Bijvoorbeeld om uit te proberen welke invloed verschillende structuren op drijvende objecten hebben. Dan is het belangrijk dat je ook kijkt naar wat er onder het wateroppervlakte gebeurt. We zetten de stroomgoot aan en laten je zien hoe dat werkt!

10. Biodiversiteit in de bodem: van schelpdier tot worm 

Wat voor zeeleven vind je in de verschillende aquaria? Zie jij de worrmen en schelpdieren in de bodem bewegen? Hoe herken je de hartslag van de oesters, en hoe filteren ze het water? Wat leeft er tussen de wortels van zeegras? De verschillende bodemdieren en planten zijn heel belangrijk voor de kwaliteit van het zeewater.

11. De diversiteit van plankton

Een druppel zeewater lijkt gewoon helder, maar zit eigenlijk barstensvol met leven! Ontdek het in ons planktonlab, waar je met een microscoop verschillende ‘waterdruppels’ bekijkt en alles leert over deze minuscule plantjes en diertjes.

12. Natuur gebruiken om de kust te beschermen

Natuurlijke structuren van bijvoorbeeld schelpen en vegetatie dempen golven en zorgen zo voor een veiliger leven achter de dijk. Je kunt het zelf ervaren met de Legokar door te experimenteren wat structuren doen met golfdemping.

13. Leer ons kennen: werken en studeren bij NIOZ

Dus jij wilt een ‘marien ecoloog’, ‘oceanograaf’ of ‘klimatoloog’ worden? Als technicus nieuwe onderzoeksapparatuur ontwikkelen, of als analist in onze high tech labs aan de slag? Hier kom je te weten wie er bij het NIOZ werken en waarom ze voor dit beroep hebben gekozen.

14. Een veranderend klimaat, een veranderende oceaan

De oceaan is enorm belangrijk voor ons klimaat: warmte en CO2 kunnen er in worden opgeslagen, en de golfstromen zorgen voor het gematigde klimaat hier in Europa. Maar hoe werkt dat precies? Dat ontdek je met de klimaatpuzzel. Weet jij de juiste antwoorden op de vragen over de invloed van de oceaan op ons klimaat en de gevolgen van klimaatverandering in de oceaan?