Verborgen schat: hoe de geschiedenis van de oceaan de toekomst van ons klimaat onthult
Gert-Jan Reichart aan boord van RV Anna Weber-van Bosse (Foto: NIOZ/Anneke Hymmen)
Op een snel opwarmende planeet zouden omslagpunten die millennia geleden werden overschreden, binnenkort opnieuw kunnen worden overschreden. Als dat gebeurt, zouden de weersystemen van de aarde snel op onvoorspelbare wijze uit de hand kunnen lopen, waarschuwt Gert-Jan Reichart, hoofd van de afdeling Ocean Systems bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek (NIOZ).
De afdeling Ocean Systems onderzoekt hoe overblijfselen uit het verleden van de oceaan ons kunnen helpen voorspellen wat er zal gebeuren als we deze omslagpunten overschrijden. Zo is de Atlantische meridionale omkerende circulatie – een netwerk van oceaanstromingen waaronder de Golfstroom – in het verleden al vaker van toestand veranderd, waardoor weerpatronen over de hele wereld drastisch werden verstoord.
„Wat er in de oceaan gebeurt, heeft een zeer grote invloed op wat er in de wereld gebeurt. Dat is wat we hier bij het NIOZ proberen te doen: inzicht krijgen in de rol van de oceanen bij het vormgeven van de klimaatverandering“, zegt Gert-Jan.
Om dit te doen, werkt zijn team met proxies die een indirecte manier bieden om het verleden van de oceaan te reconstrueren. Door monsters te nemen uit sedimentkernen op de oceaanbodem en de chemische en isotopische samenstelling van de daarin aangetroffen microfossielen te onderzoeken, kunnen onderzoekers de vroegere temperatuur- en zoutgehaltes van de oceaan reconstrueren. Cruciaal is dat onderzoek naar de carbonaatchemie van het zeewater de onderzoekers ook vertelt hoeveel CO₂ door de oceaan werd opgenomen en in de atmosfeer werd uitgestoten. Nu samenlevingen over de hele wereld in een race verwikkeld zijn om de uitstoot te verminderen, kunnen we ons een onverwachte toename van deze verminderde koolstofopname niet veroorloven.
„Door te kijken hoe verschillen in de koolstofcyclus het klimaat in het verleden hebben beïnvloed, kunnen we zien hoe antropogene CO₂ het milieu nu verandert, en wat we in de toekomst kunnen verwachten“, legt Gert-Jan uit.
Monsters nemen met de CTD-rosette (Foto: Furu Mienis)
De oceanen van de wereld staan niet op zichzelf: ze staan voortdurend in wisselwerking met de atmosfeer en de levende wezens die erin leven, wat betekent dat je, om één onderdeel te begrijpen, naar het totaalbeeld moet kijken. De interdisciplinaire teams van het NIOZ doen precies dat: „We hebben fysische oceanografie, biologische oceanografie, chemische oceanografie en mariene geologie, allemaal binnen één afdeling“, zegt Gert-Jan.
Deze onderzoekers krijgen ondersteuning van het nieuwe hoofd van de analytische laboratoria, een functie waarvoor het NIOZ momenteel een vacature heeft uitgeschreven. „Het mooie aan deze functie is dat je samenwerkt met veel wetenschappers en onderzoekstechnici, maar dat je ook de mogelijkheid hebt om je eigen onderzoekslijnen op te zetten als je dat wilt,” zegt Gert-Jan.
De functie biedt toegang tot ultramoderne cleanroomfaciliteiten en analytische apparatuur. En buiten het lab beschikt het NIOZ over een nieuw onderzoeksschip met ruimte voor 50 bemanningsleden en wetenschappers, uitgerust met een zuigerboorsysteem en een op afstand bediend voertuig dat tot 6.000 meter diep kan duiken. De nieuwe robotica-afdeling van het NIOZ beschikt ook over een autonoom onderwatervoertuig dat door de waterkolom kan navigeren om monsters te verzamelen tot twee kilometer onder de golven.
NIOZ onderscheidt zich ook doordat onderzoekers de vrijheid hebben om hun interesses na te streven zonder de druk die elders het academisch werk kan beïnvloeden. „We doen aan wetenschap ten behoeve van de mensheid en de samenleving, maar we hebben geen commerciële doelstellingen die we moeten halen. Het is wetenschap omwille van de wetenschap zelf“, zegt Gert-Jan.
Het NIOZ, gelegen op het eiland Texel, biedt onderzoekers de kans om te werken in het hart van een van de grootste natuurreservaten van Europa – en dat op slechts 20 minuten varen met de veerboot van het vasteland. “Het is een prachtig landschap en een rustige omgeving om in te wonen,” zegt Gert-Jan. „Maar je moet wel echt van de natuur houden om hier te wonen.” Voor onderzoekers die zich toeleggen op de oceanen is er misschien geen betere plek om dat te doen.
Meer informatie hier: https://workingat.nioz.nl/o/head-of-analytical-laboratoriessenior-mc-icp-ms-specialist-in-isotope-geochemistry-1
Linked staff
Gert-Jan Reichart
Hoofd Ocean Systems
