NIOZ samenwerking met de fossiele brandstofindustrie en anderen

Over het besluitvormingsproces 

NIOZ-directeur Han Dolman heeft het afgelopen half jaar gesprekken gevoerd met een breed scala aan belanghebbenden die verschillende standpunten en argumenten vertegenwoordigen. Deze standpunten zijn samengevat in een memo dat op 20 maart in het Management Team is besproken. De uitkomst van het MT in het kort: de algemene consensus was dat het NIOZ open moet blijven staan voor samenwerking met industriële partners, waaronder de fossiele brandstofindustrie, maar onder striktere voorwaarden waarover onderhandeld moet worden, en in sommige gevallen opnieuw onderhandeld moet worden. Dit besluit is van tijdelijke aard totdat onze overkoepelende organisatie NWO een besluit neemt over een mogelijk nieuw beleid of richtlijnen.   
 

Geen 'business as usual' 

Het NIOZ heeft een rol als producent en leverancier van kennis voor de samenleving om ervoor te zorgen dat de best mogelijke wetenschap wordt uitgevoerd en beschikbaar wordt gesteld, inclusief onderzoek dat de huidige maatschappelijke problemen en transities aanpakt. Dit geldt voor de energietransitie (maar bijvoorbeeld ook voor diepzeemijnbouw). We zijn als NIOZ niet in de positie om individuele bedrijven te evalueren, maar wij werken bij voorkeur samen met bedrijven die een geloofwaardige netto nul strategie hebben voor een koolstofvrije samenleving in 2050 en die voldoen aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN, "voorzien in de behoeften van het heden, zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen." Zo is het NIOZ gecommitteerd om tegen 2030 koolstofneutraal te werken. We staan op wetenschappelijke integriteit, onafhankelijkheid, openheid, transparantie en een open publicatiebeleid.  

We blijven samenwerken met het bedrijfsleven, zij het onder nieuwe strikte voorwaarden, om onze sleutelrol te vervullen als producent van kennis die van bredere waarde is voor de samenleving. Dit gebeurt altijd onder de voorwaarden van volledige naleving van onze missie en kernwaarden. Daarom zullen wij van elk specifiek project evalueren welke bijdrage het levert aan een duurzamere planeet. Deze evaluatie kan ertoe leiden dat wij het recht hebben om een samenwerking te beëindigen als blijkt dat onze missie/kernwaarden in het gedrang komen.  

Voor nieuwe projecten betekent dit dat we strengere voorwaarden stellen aan de samenwerking inclusief een exit clausule, indien projecten zich niet houden aan eerdere afspraken over openheid, publicatiebeleid, integriteit, transparantie en als er reden is om aan te nemen dat de deelname van het NIOZ wordt gebruikt voor greenwashing. Voor een enkel project zullen we opnieuw onderhandelen over het contract volgens deze nieuwe voorwaarden. We zullen met NWO-I en juridische adviseurs overleggen hoe we deze nieuwe contracten het beste kunnen vormgeven.   

Naar onafhankelijke financiering   

Het NIOZ blijft ongelukkig met de huidige situatie waarin het NIOZ als instituut deze keuzes moet maken. Samen met inhoudelijk verwante Nederlandse instituten gaan we proberen te bereiken dat ecologisch onderzoek rond windparken wordt losgekoppeld van de aanbesteding. Dat kan door bijvoorbeeld 5% van de totale investering in een apart fonds te stoppen, dat onder toezicht staat van een onafhankelijk overheidsprogramma om volledige onafhankelijkheid van de wetenschappers te garanderen.