Kort maar ambitieus: de eerste expeditie van RV Anna Weber-van Bosse

Vroegere zeespiegelstijging, verzonken landschappen, archeologische resten en intrigerende bodemprocessen. De Noordzee gaat vanaf 20 maart van alles prijsgeven tijdens de allereerste expeditie van het splinternieuwe oceaangaande onderzoeksschip van Nederland. Onderzoekers van TNO – Geologische Dienst Nederland, Deltares, VLIZ (Vlaams Instituut voor de Zee) en NIOZ vertellen over hun plannen tijdens hun zesdaagse tocht. 

Freek Busschers | Geoloog bij TNO – Geologische Dienst Nederland

‘De Noordzee vormt een bijzonder archief van voormalige landschappen en sporen van menselijke bewoning. Op deze expeditie in het kader van het Europese onderzoeksproject Subnordica

Opens in a new tab willen we samen met collega’s van VLIZ en Deltares door middel van boringen en seismiek reconstrueren hoe deze landschappen zich sinds de laatste ijstijd hebben ontwikkeld - en wat ze ons kunnen leren over toekomstige zeespiegelstijging. 

‘Ik kijk ernaar uit om na twee eerdere cruises in 2017 en 2018 weer de zee op te gaan. Het is mooi om opnieuw uniek geologisch materiaal uit de Noordzee te verzamelen voor verschillende studies, die elk op hun eigen manier bijdragen aan vraagstukken die voor Nederland van groot maatschappelijk belang zijn, zoals - in dit geval - klimaat- en zeespiegelverandering, offshore kartering t.b.v. de energietransitie en cultureel erfgoed.

‘Dat we onderzoek kunnen doen met een fantastisch schip als de AWvB is ronduit geweldig! Als het weer een beetje meewerkt, heb ik er vertrouwen in dat we met dit multidisciplinaire team en de bemanning een succesvolle cruise tegemoet zien.’

Freek Busschers

Freek Busschers

Ruth Plets | Mariene geoloog bij VLIZ (Vlaams Instituut voor de Zee)

‘Ik vind het een hele eer dat ik mag meevaren op de eerste campagne van de Anna Weber. Ik heb al op een aantal andere Europese schepen onderzoek verricht. Ik ben dan ook heel nieuwsgierig om te zien hoe het nieuwe zal schip zal vergelijken met die andere schepen. Meestal is de eerste dag een beetje afzien met zeeziekte, maar met een pilletje en een dosis gezonde zeelucht komt dat meestal wel goed!

‘De laatste jaren hebben we al heel wat samengewerkt met de Nederlandse collega’s, maar dit is de eerste keer dat we effectief samen op campagne gaan! Het wordt gegarandeerd een boeiende ervaring.’

Ruth Plets

Ruth Plets

Marc Hijma | Geoloog bij Deltares

‘Ik ben net als Freek twee keer met de Pelagia de Noordzee opgegaan in 2017 en 2018. Ik heb goede herinneringen aan de Pelagia, maar kijk ook erg uit naar het nieuwe schip. Ik ben vooral blij dat het nieuwe schip ook dynamic positioning heeft, zodat we onze boringen nog beter op de gewenste plek kunnen nemen. Ik ben helaas altijd wel een paar dagen zeeziek, dus ik hoop op goed weer!

‘De vorige tochten hebben geleid tot een Nature-paper in 2025 (Global sea-level rise in the early Holocene revealed from North Sea peats

Opens in a new tab). Ook met de nieuwe data hopen we weer een mooi paper te kunnen schrijven.’
Marc Hijma

Marc Hijma

Peter Kraal | Senior-onderzoeker bij het NIOZ - afdeling Oceaansystemen

‘Ik ga op pad voor onderzoek naar de rol van de zandige zeebodem in de ecologie van de Noordzee

Opens in a new tab. In de zeebodem vinden veel chemische en biologische processen plaats die een slecht begrepen rol spelen in het Noordzee-ecosysteem. De effecten van de grootschalige verstoring van deze bodems, bijvoorbeeld door zandwinning en visserij, begrijpen we ook nog niet goed.

‘We gaan op verschillende plekken monsters verzamelen van het zeewater en de bovenlaag van de zeebodem. Met experimenten aan boord bepalen we de hoe de zeebodem ‘ademt’ en daarbij stoffen opneemt en uitstoot die essentieel voor leven in de Noordzee, zoals stikstof en fosfor. Daarnaast bewaren we monsters voor uitgebreide chemische en biologische analyses in onze NIOZ-laboratoria op Texel. 

‘We gebruiken deze eerste tocht ook voor het testen van verschillende nieuwe systemen aan boord van ons fonkelnieuwe schip. Deze korte maar ambitieuze tocht met een gemengde groep gaat laten zien hoe het nieuwe schip mogelijkheden biedt voor de hele Nederlandse onderzoeksgemeenschap. Ik vind het een eer om de eerste chief scientist (onderzoeksleider) aan boord van dit nieuwe schip te zijn. 

‘Ik ben hard bezig om de tocht mogelijk te maken: toestemming van autoriteiten om monsters te nemen, afstemmen wie er meegaat en wat er aan boord moet gebeuren, een haalbaar programma in elkaar draaien dat toch maximale resultaten oplevert.... Daarnaast overleg ik met partners over hun geplande werkzaamheden. Een flinke portie verwachtingsmanagement, want onze tocht is erg kort.’

Peter Kraal

Peter Kraal

Blauw onderzoeksschip vaart langs de Spaanse kust

RV Anna Weber-van Bosse tijdens proefvaart op 6 februari in Vigo (Credit: ARMON)