Afscheid Klaas Timmermans | Algen, muggenlarven of zeewier: wat hebben ze nodig om gelukkig te zijn?

Zeewieronderzoeker Klaas Timmermans heeft een opvallend nuchtere kijk op zijn onderzoeksonderwerp. Algen en muggenlarven vindt hij ook interessant. Na 35 jaar NIOZ – op Texel én in Yerseke, als wetenschapper én als leidinggevende – neemt hij afscheid met een symposium op 9 april 2026.
Hij overhandigde Koning Willem-Alexander een glibberig stuk zeewier toen die in 2014 het Zeewiercentrum op Texel kwam openen. Hij ging als algenonderzoeker mee op oceaanexpedities, begeleidde jonge onderzoekers en gaf leiding aan vier NIOZ-afdelingen. Bioloog Klaas Timmermans kijkt tevreden terug op een interessante en veelzijdige loopbaan.
Altijd geboeid
‘Als ecofysioloog gaat het mij erom: welke omstandigheden heeft een organisme nodig om gelukkig te zijn? Dát heeft mij altijd geboeid. Welk organisme ik onderzoek, maakt me minder uit.’ Timmermans is vooral bekend als zeewieronderzoeker, maar de eerste twintig jaar bij het NIOZ deed hij onderzoek naar algen en daarvoor, als promovendus, naar muggenlarven.
Hij experimenteerde met temperatuur, licht en voedselopstandigheden en ontdekte bijvoorbeeld dat het leven om een organisme heen ook invloed heeft. ‘Wieren planten zich voort met sporen. Daaruit groeien gametofyten: dragers van de geslachtscellen. Die gametofyten lijken te weten met hoe velen ze zijn. Als ze met te veel zijn, planten ze zich niet voort, ook al zijn alle omstandigheden goed.’ Kennis over wat goede omstandigheden dan zijn, daaraan heeft Timmermans veel bijgedragen. ‘Ik dacht: dat kan ik zo in de literatuur vinden. Maar het was heel veel experimenteel en veldwerk.’
Koeienvoer of voedsel
In de video Zee van Weten
Opens in a new tab is Timmermans te zien als begeleider van PhD kandidaat Jesse van Groenigen die in Yerseke aan zeewieren werkt. Door de faciliteiten van het Zeewiercentrum, deels op Texel en deels in Yerseke, kunnen onderzoekers altijd over zeewier beschikken en er experimenten mee doen onder allerlei omstandigheden. Heel handig nu zo veel ogen gericht zijn op de kansen die zeewier lijkt te bieden voor duurzaamheid en gezondheid.Timmermans, ook hoogleraar Mariene Plantaardige Biomassa bij de Rijksuniversiteit Groningen, is niet gevoelig voor hypes. Correspondent-journalist Tamar Stelling interviewde hem
Opens in a new tab vorig jaar over de vele lonkende mogelijkheden van zeewier. Van koeienvoer (dat scheelt methaanuitstoot) tot balen vastgelegde koolstof om in de diepzee te begraven (immoreel volgens Timmermans). ‘Ik ben meer van de nuance’, zei de onderzoeker tegen Stelling. Het liefst ziet hij dat mensen zeewier gaan eten, het is een duurzame bron van hoogwaardige eiwitten. Maar of dat binnenkort grootschalig gebeurt: ‘Haha nou… Heb je even? Echt álles hieraan staat nog in de kinderschoenen.’Van vakkennis naar strategische doelen
Het was door tragische omstandigheden dat Timmermans in leidinggevende functies terechtkwam. ‘Toen ons afdelingshoofd Wim van Raaphorst in de negentiger jaren door een ongeluk om het leven was gekomen, werd ik afdelingshoofd ad interim van Mariene Chemie en Geologie.’ Later werd Timmermans afdelingshoofd Biologische Oceanografie, en toen die afdeling opgeheven zou worden, zou hij in 2015 terug de wetenschap in gaan. ‘Maar toen belde Henk Brinkhuis of ik afdelingshoofd in Yerseke wilde worden.’ In 2020 was hij ook nog acht maanden interim afdelingshoofd op NIOZ Texel bij de afdeling Kustsystemen.
Vanuit zijn woonplaats Alkmaar regelde Timmermans een woonark in Zeeland, waar hij de afgelopen tien jaar wekelijks logeerde. ‘De ene periode was ik meer bezig met mijn vak, waarin ik later ook promovendi en postdocs kon begeleiden In de andere periode als leidinggevende was het mooi om met meer strategische doelen bezig te zijn. Zoals de NIOZ-vestiging in Yerseke openhouden en met succes verankeren in Zeeland en meedoen met het Delta Climate Center
Opens in a new tab,.’Mooi geweest
Vorig jaar droeg Timmermans zijn taken als afdelingshoofd alvast over aan Andrew Hirst. ‘“Is dat niet wat vroeg, Klaas”, vroegen mensen mij toen. Ik kijk terug op een prachtige tijd bij het NIOZ, maar nu vind ik het mooi geweest.’ De woonark wordt een vakantieverblijf.
Uitnodiging afscheidssymposium Klaas Timmermans
9 April 2026 | NIOZ Yerseke | 14.00-18.30
13:30 Welkom | 14:00 Opening door Andrew Hirst (EDS, NIOZ-Yerseke) | 14:05 Corina Brussaard (MMB, NIOZ-Texel) | 14:20 Johan Dourleijn (FoodDelta Zeeland) | 14.35 Job Schipper (Seawiser) | 14:50 (voormalige) PhD moment | 15.30 Jessica Knoop (EDS, NIOZ-Yerseke) | 15:45 Koffie/thee pauze | 16:00 Klaas Timmermans: Reflecting on my scientific adventures | 17:00-18:30 Receptie
Aanmelden: Registratieformulier
Opens in a new tab
Klaas Timmermans in the Seaweed Centre. (credit: NIOZ)
