Zeewiercentrum

Bij het NIOZ op Texel wordt het Nederlands Zeewier Onderzoekcentrum (in het kort: ‘Zeewiercentrum’) gerealiseerd. Doel van het Zeewiercentrum is om fundamenteel en toegepast onderzoek aan zeewier te doen. Er zal bijvoorbeeld onderzoek gedaan worden naar de ecofysiologie van zeewier en selectie van de meest geschikte zeewiersoorten voor kweek op de Noordzee.

Het Zeewiercentrum bestaat uit 20-30 kweektanks van 2000 liter elk. Deze tanks zijn speciaal ontworpen voor zeewieronderzoek. Met behulp van beluchting worden turbulente condities in de tanks gemaakt, waardoor het zeewier in de tanks voortdurend in beweging blijft. De tanks zijn volledig geïsoleerd en worden verwarmd/gekoeld met behulp van aardwarmte(/koelte). Hiermee is een minimale energiebehoefte van het Zeewiercentrum gegarandeerd. Gefiltreerd Marsdiep zeewater en perslucht wordt vanuit een centrale leidingstraat aangeleverd. Met behulp van deksels kan het licht in de tanks worden geregeld. Het water dat uit de tanks komt wordt via een biologisch zeewierfilter (3 grote betonnen bakken met daarin zeesla, Ulva lactuca) gereinigd, voordat het wordt teruggepompt in het Marsdiep.

Zeewier vormt een aantrekkelijke bron van biomassa. Zeewier gebruikt geen kostbaar zoetwater, het legt geen claims op landbouwgronden, zeewier groeit op beschikbare voedingsstoffen uit zee (kan zelfs eutrofiëring beperken), en het heeft tijdens de groei geen pesticiden nodig. Dit maakt zeewier erg geschikt als bron voor energie (suikers), voedsel voor mens en/of dier (eiwitten) en hoogwaardige componenten. Als zodanig kan kweek van zeewier een belangrijke bijdrage leveren aan de overgang naar een bio-based economie.

In het Zeewiercentrum werken we samen met kennisinstellingen als Rijksuniversiteit Groningen, Wageningen Universiteit (PRI), en meer toepassingsgerichte instellingen als ECN, TNO, IMARES en Ecofys. Ook is er intensieve samenwerking met Hortimare, het bedrijf dat zich richt op het produceren van uitgangsmateriaal voor zeewierteelt. Het is voorzien dat er meer samenwerkingen met bedrijven worden opgezet in de nabije toekomst.

Het Zeewiercentrum is onderdeel van het Nederlandse initiatief om de zeewierketen te ontwikkelen. Zo is NIOZ onafhankelijk toezichthouder van de Stichting Noordzeeboerderij, die een testlocatie voor zeewierteelt op de Noordzee beheert. Voor bio-raffinage van zeewier werkt het Zeewiercentrum samen met ECN.

Contactpersoon: Klaas Timmermans, telefoon: 0222 - 369 494
@KRTimmermans

Japans Bessenwier

Sargassum muticum (japans bessenwier) heeft het naar zijn zin in de incubatie tanks van het NIOZ Zeewiercentrum. De 'airlift" (kolom van luchtbellen) zorgt ervoor dat de tank volledig gemengd wordt: water en zeewier circuleren rustig door de tank.

Suikerwier

In een experiment van het Zeewiercentrum van het NIOZ met suikerwier (Saccharina latissima) zijn de individuele zeewiertjes voorzien van labels. Zo kan voor elk "plantje" de groei worden gevolgd.

Zeesla

In de afvalwaterbakken van het Zeewiercentrum van het NIOZ groeit Ulva lactuca (zeesla) uitbundig. Ook hier zorgen luchtbellen voor stroming van het water en het zeewier.

Juli 2013: Definitieve plaatsing

De eerste zeewier incubatie bak is geplaatst op de definitieve positie!

Juni 2013: Leidingstraat

De leidingstraat wordt gemonteerd en geplaatst. In deze leidingstraat komen de leidingen voor koeling/verwarming, gefiltreerd zeewater, lucht en afvoer.

Mei 2013: Nieuwe bronnen

Er worden drie bronnen geboord (elk 150 m diep) om aardwarmte/aardkoude te gebruiken voor het verwarmen/koelen van de zeewier incubatiebakken.

April 2013: Ulva filter

De betonnen bakken van het biologische filter worden met elkaar verbonden, voorzien van beluchting en gevuld met zeewater. Het zeewier Ulva lactuca zal in deze tanks de voedingsstoffen die overblijven uit de incubatie tanks opnemen. Na het biologische filter wordt het water naar het NIOZ afvalwater bassin gepompt.

April 2013: Prototype kweekbak

Het prototype van een incubatietank wordt geplaatst, evenals de container (pomphuisje) en de eerste segmenten van de leidingstraat. Eindelijk gaat er water stromen, lucht bubbelen en zeewier in de tank!

Februari 2013: Betonvloer

De betonvloer wordt gelegd. De vloer is 6 platen breed (12 m) en 22 platen lang (44 m). Aan het einde worden 3 betonnen bakken geplaatst, dit is voor de biologische filters. In deze bakken zal het zeewier Ulva lactuca de voedingsstoffen die in het afvalwater van het Zeewiercentrum achterblijven opnemen.