Bezoekers aan Antarctica importeren onbewust niet-inheemse soorten
07-03-2012 Zaden gehecht aan kleding, dagrugzakjes en cameratassen van bezoekers aan Antarctica kunnen de oorzaak zijn van de introductie van niet-inheemse plantensoorten, die een bedreiging vormen voor de natuurlijke biodiversiteit en het functioneren van de Antarctische land-ecosystemen.
Dit blijkt uit een studie van een internationaal onderzoeksteam, waarvan de resultaten deze week in het Amerikaanse elektronische tijdschrift PNAS zijn verschenen. Dit artikel is het resultaat van een samenwerkingsproject van 11 onderzoeksgroepen in 9 landen. Ad Huiskes van het Centrum voor Estuariene en Mariene Ecologie van het Nederlands Instituut voor Ecologie (thans Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek, NIOZ vestiging Yerseke) was de logistiek leider van het project. Niek Gremmen van Data Analyse Ecologie te Diever was de data analyticus.
Steven L. Chown en collega’s verzamelden, determineerden en reconstrueerden de bronnen en bestemmingen van meer dan 2600 plantenzaden, die aangetroffen waren in de kleding en andere bagage van wetenschappers en toeristen die op weg waren naar Antarctica. Het onderzoek vond plaats in het Antarctische zomerseizoen van 2007-2008 (tijdens het Internationale Pooljaar). De onderzoekers schatten op grond van deze gegevens het risico dat niet-inheemse zaden zich vestigen tussen nu en 2100, daarbij gebruik makend van de scenario’s van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC).In de kleding en bagage van één derde van de onderzochte bezoekers werden plantenzaden aangetroffen. Bezoekers met zaden hadden gemiddeld 10 zaden bij zich. Daarnaast werden mossen en korstmossen en sporen van varens aangetroffen.
Diverse niet-inheemse soorten hebben zich reeds succesvol gevestigd in Antarctica, voornamelijk in het westelijke kustgebied van het Antarctisch Schiereiland, het gebied met de sterkste klimaatverandering ter wereld.
Uit het onderzoek bleek tevens dat bezoekers van Antarctica (in de zomer van 2007-2008 ongeveer 40.000) voorafgaand aan hun bezoek gezamenlijk nagenoeg alle landen ter wereld hadden bezocht, een aanzienlijk deel van hen had ook Arctische en hooggebergte gebieden bezocht. Ongeveer de helft van de zaden die Antarctica bereikte was afkomstig van soorten die in koude gebieden kunnen groeien.
Het artikel geeft een uitvoerige risicoanalyse van niet-inheemse plantensoorten in Antarctica en doet suggesties voor het voorkómen van het importeren van zaden.
Article #11-19787: “A continent-wide risk assessment for the establishment of non-indigenous species in Antarctica,” Eerste auteur: Steven L. Chown, Centre for Invasion Biology, University of Stellenbosch, Stellenbosch, SOUTH AFRICA
Foto ©Niek Gremmen
Zaden uit een van de monsters afkomstig van een reiziger op weg naar Antarctica.