Februari

�Januari � 2007 � Maart ��Archief ��NIOZ in de pers

Februari 2007

	27 februari	Vermesting heeft het leven in de Waddenzee be�nvloed�
NIOZ Onderzoekers van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) hebben samen met collega's van drie andere onderzoeksinstituten het verloop van de vermesting in de Waddenzee gereconstrueerd. Een toename van stikstof en fosfaat in de jaren zeventig en tachtig bracht grote veranderingen in de totale biomassa en soorten van algen en bodemdieren. Na een sterke afname van fosfaat in de jaren negentig traden er weer soortveranderingen op, maar de totale biomassa daalde niet. De resultaten staan in het februari-nummer van het wetenschappelijke tijdschrift 'Ecosystems'. Meer informatie: NWO Persbericht Een samenvatting van het artikel is te vinden bij SpringerLink

	26 februari	MBT en MCG behalen samen een NWO-middelgroot toekenning... (UK summary below)
NWO heeft in het investeringsprogramma NWO-middelgroot dit jaar 19 subsidies toegekend. E�n van de toegekende aanvragen is afkomstig van het NIOZ en wel van Stefan Schouten en Geert-Jan Brummer samen. De toekenning betreft een gevoelige massaspectrometer waarmee metingen kunnen worden verricht aan zeer kleine hoeveelheden isotopen (min. 10 microgram), voornamelijk aan koolstof- en zuurstofisotopen. Het apparaat zal gebruikt worden om aan individuele en zeldzame foraminiferen (kleine kalkdiertjes) de zuurstofisotopen-verhouding te meten. Hiermee kunnen vroegere temperaturen, ijsvolumen en zoutgehaltes worden bepaald. Ook kunnen er kleine hoeveelheden carbonaat uit jaarringen van schelpen en koralen mee worden geanalyseerd, wederom voor reconstructies, maar ook om voedselwebrelaties mee te bepalen. Tenslotte zal het apparaat gebruikt worden om de koolstofisotopenverhouding te bepalen van individuele organische componenten om biogeochemische cycli te onderzoeken, zoals die van methaan. Het apparaat kost ongeveer �600.000, waarvan 75% vanuit NWO middelgroot wordt gesubsidieerd.
	26 February	UK Summary of �NWO middelgroot� research proposal of Stefan Schouten (MBT) and Geert-Jan Brummer (MCG)�
Development, validation and applications of marine tracers are an important topic in climate change and ecosystem research. Prominent tracers include the stable carbon isotope composition of specific organic compounds as well as the coupled stable carbon and oxygen isotopes of carbonate species such as pelagic and benthic foraminifera, cold- and warm-water corals and molluscs. Marine tracer research forms an important part of the research program at the Royal Netherlands Institute for Sea Research (NIOZ) and isotope analysis is therefore an essential technique. However, for stable carbon isotope analysis of specific compounds, NIOZ still has to rely on a 14-year old instrument, which is well over its life span. For the analysis of carbonates, NIOZ has no instrumentation at all and therefore has to rely on external facilities for analysis, thus limiting analytical flexibility and method developments. Therefore it is proposed to acquire a state-of-the-art sensitive stable isotope mass ratio spectrometer for high precision analysis of stable carbon, oxygen and nitrogen isotopes of low quantities of marine organic compounds and carbonate species. The acquisition of such a stable isotope mass spectrometer will allow the development of new, integrated lines of marine research at NIOZ. For the analysis of organic compounds the new instrument would substantially increase the current sensitivity and dynamic range compared to that of the old instrument. This will not only allow the continuation of research on stable carbon isotopic composition of organic compounds as is currently carried out on the over-aged instrument at Royal NIOZ but it will also give new opportunities to analyse compounds present in low abundances. For marine carbonates, the enhanced sensitivity of such a state-of-the-art instrument allows for exploring ocean-climate dynamics by assessing the potential of �small� or rare carbonate tracer species (e.g. pelagic and benthic foraminifera) previously impossible or impractical to analyse. Furthermore, it allows high temporal (monthly) resolution records provided by specific coral and mollusk carbonates. Finally, the new instrument will be used to test the applicability of a potentially promising new paleothermometer based on the abundance of 13C-18O bonds in carbonates. The above research lines are carried out in collaboration with numerous national and international partners. Therefore, the acquisition of the proposed stable isotope mass spectrometer will not only provide a substantial boost to the research at NIOZ but it will also intensify and increase collaborations with external research partners.

	26 februari	Nieuw belangrijk Europees rapport over gevolgen klimaatwijzigingen in alle Europese zee�n�
Op 2 maart 2007 stelt dr. Katja Philippart van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) van NWO een nieuw rapport voor dat de vastgestelde en voorspelde gevolgen van klimaatwijzigingen in alle Europese zee�n behandelt. Als voorzitster van een in 2005 door de Marine Board van de European Science Foundation ingestelde werkgroep, zal dr. Philippart de inhoud van het rapport voor het eerst naar buiten brengen. Omdat de Marine Board vanaf dit voorjaar zal zetelen bij het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ), zal dr. Philippart het eerste exemplaar overhandigen aan de heer Koen Verlaeckt, de kabinetschef �Wetenschap en Innovatie� van de Vice-Minister President van de Vlaamse Regering en Vlaams Minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel, mevrouw Fientje Moerman. **Een pdf bestand van de voorlopige versie van het MB-ESF rapport is beschikbaar via de website van het VLIZ.* Zoals het onlangs verschenen rapport van het International Panel for Climate Change (IPCC 2007) al laat zien, warmt onze aardbol de laatste decennia in hoog tempo op, grotendeels als gevolg van menselijke activiteiten. Het Stern Report (2006) kwantificeerde eerder al het aan deze opwarming verbonden wereldwijde prijskaartje. Het nu voorliggende rapport van de Marine Board van de European Science Foundation (MB-ESF) - een Europees platform voor grensoverschrijdende samenwerking in marien wetenschappelijk onderzoek - zet de volgende stap specifiek voor de verschillende Europese zee�n. Wat zal de invloed zijn van klimaatwijziging in de Noordelijke IJszee, de Barentszee, de Oostzee, de NO-Atlantische Oceaan, de Noordzee, de Ierse Zee, de Golf van Biskaje, de opwellingszone langs de Iberische westkust, de Middellandse Zee en de Zwarte Zee? En wat blijkt nu? Zelfs de eerdere voorzichtige klimaatscenario�s zullen de ecosystemen van deze Europese zee�n al drastisch doen wijzigen. In de Noordelijke IJszee zullen de meest opvallende veranderingen plaatsvinden door het smelten van het zeeijs. Algemeen wordt in de open zee�n een noordwaartse verschuiving van de verspreidingsgebieden van de huidige soorten verwacht. De huidige Atlantische soorten zullen de meest noordelijke zee�n overnemen en subtropische soorten zullen veel meer gaan voorkomen in de zee�n van de huidige gematigde streken. Van de meer afgesloten zee�n zal de Oostzee door verhoogde rivierafvoeren gaan verzoeten. In de Middellandse Zee en de Zwarte Zee zullen de inheemse soorten al bij een lichte stijging van de watertemperatuur het moeilijk gaan krijgen, wat ruimte biedt voor een intocht van uitheemse soorten. Nu de invloed van klimaatwijziging op onze zee�n onvermijdelijk is geworden, is het van groot belang om de te verwachten gevolgen snel beter te leren begrijpen om adequate beleidsmaatregelen te kunnen nemen. Vanuit de doelstelling van de MB-ESF om te adviseren over de noodzakelijke strategie van de Europese mariene wetenschappen, identificeert dit rapport de belangrijkste uitdagingen voor de wetenschap. Deze bevinden zich op het vlak van de monitoring van klimaatwijziging, de ontwikkeling van adequate graadmeters voor de veranderingen, en meer specifieke modellering. De presentatie van dit rapport door dr. Philippart vindt plaats in het provinciehuis Boeverbos in Brugge, ter gelegenheid van de VLIZ Jongerencontactdag Mariene Wetenschappen op 2 maart vanaf 13:00 uur. Na de presentatie wordt om 13:50 het eerste exemplaar overhandigd aan de kabinetschef van minister Moerman, de heer Koen Verlaeckt. Het complete programma is te vinden via: VLIZ Jongerencontactdag 2007 Meer informatie:** � Dr. Jan Boon (persvoorlichter NIOZ), +31/()222 36 94 66; +31/(0)6 209 63 097 � Dr. Jan Seys (persvoorlichter VLIZ), +32/(0)59 34 21 30; +32/(0)478 37 64 13
	26 February	New report on regional scenarios of climate change impacts in European seas�
On March 2, 2007, dr. Katja Philippart from the Royal Netherlands Institute for Sea Research (NIOZ) of NWO and chair of a European working group on �Climate Change Impacts on the European Marine and Coastal Environment� will present a new report on signals and scenarios of climate change in all European seas. She will elaborate on the results of this Marine Board-ESF study, which started in 2005, and formally hand over the report to Koen Verlaeckt, head of cabinet �Science and Innovation� of Fientje Moerman, Vice-Minister President of the Flemish Government and Flemish Minister of Economy, Enterprise, Science, Innovation and Foreign Trade. This also marks the occasion that the Marine Board-ESF will move from Strassbourg to the Flanders Marine Institute (VLIZ) in Ostend this spring. **A pdf file of the preliminary version of the MB-ESF report is available at the VLIZ website.* The recent IPCC-4 Report (2007) leaves us in no doubt that climate change, due to global warming, is a reality and that it is driven by human activity. The Sterne Report (2006) quantifies the cost to the global economy of the negative aspects of climate change. This Marine Board Report takes the next step � it asks the question �what will it be like for my marine backyard?� What will be the impact of climate change at a European Seas level � in the Arctic, the Barents Sea, the Nordic Seas, the Baltic, the North Sea, the Northeast Atlantic, in the Celtic-Biscay Shelf, the Iberia upwelling margin, the Mediterranean and the Black Sea? Even moderate climate scenarios are expected to further alter the marine environment. In the northern Arctic and Barents Seas, the most obvious temperature-related changes for marine life are due to a decline in sea ice cover. In general, it is expected that in open systems there will be a (further) northward movement of marine organisms resulting in a shift from Arctic to Atlantic species in the more northern seas and from temperate to more subtropical species in southern waters. Increased river runoff and subsequent freshening of the Baltic Sea will lead to shifts from marine to more brackish and even freshwater species. Temperature-induced loss of endemic species from enclosed systems, such as the Mediterranean and Black Sea, will enhance the introduction of non-native organisms. A better mechanistic understanding of impacts will be essential for development of adaptive strategies to address the inevitable consequences of climate change for our marine waters. In keeping with its brief to advice on future European marine research needs, the Report identifies future challenges in terms of climate change monitoring, modelling, indicators and research and development. The presentation of this review study by dr. Philippart will take place at the Boeverbos venue in Bruges, at the occasion of the annual Young Marine Scientist�s Day, organised by the Flanders Marine Institute (VLIZ). She will present the main results at 13h00. The handing-over of the report to the head of cabinet will take place at 13h50. The full programme can be consulted at: VLIZ Young Scientist Day 2007 Contacts:** � Dr. Jan Boon (NIOZ), +31/(0)222 36 94 66; +31/(0)6 209 63 097 � Dr. Jan Seys (VLIZ), +32/(0)59 34 21 30; +32/(0)478 37 64 13