Overzicht 2010
Overzicht 2009
Overzicht 2008
Overzicht 2007
Overzicht 2006
	December
	November
	Oktober
	September
	Augustus
	Juli
	Juni
	Mei
	April
	Maart
	Februari
	Januari
Overzicht 2005
Overzicht 2004
Overzicht 2003

 

Februari - 2006 - April     Archief     NIOZ in de pers
Maart 2006
	31 maart	Koolstofkringloop was miljoenen jaren geleden al verstoord…
NIOZ onderzoeker Yvonne van Breugel analyseerde gesteenten uit miljoenen jaren oude zeebodems. Koolstof komt in de natuur in twee stabiele vormen voor; atoommassa 12 (99 procent) en atoommassa 13 (1 procent). Episodes in het Jura en het Krijt worden gekenmerkt door een relatief sterke toename van 12C. De analyses laten zien dat dit veroorzaakt werd door een plotseling massaal vrijkomen van koolstof uit in de oceaanbodem of moerassen begraven voorraden. Van Breugel promoveert vandaag aan de Universiteit van Utrecht. Als gevolg van het massale gebruik van fossiele brandstoffen in het industriële tijdsperk is de atmosferische kooldioxide concentratie aan het toenemen. Hierbij is er een sterkere relatieve toename van het lichte koolstofisotoop 12C. Daardoor is de verhouding van de stabiele koolstofisotopen 13C/12C duidelijk meetbaar met één promille afgenomen. Echter, in het Jura en het Krijt, 180 en 120 miljoen jaar geleden, waren er periodes met een vier maal zo grote verschuiving in slechts enkele tienduizenden jaren. Waar kwam al dat lichte koolstof nu ineens vandaan? Om deze vraag te beantwoorden onderzocht van Breugel chemische fossielen van mariene algen en landplanten uit sedimenten die in de voorgenoemde periodes zijn afgezet. Planten en algen nemen kooldioxide (CO2) op uit de lucht en het water. Daardoor worden veranderingen in de isotopenverhouding in organisch materiaal vastgelegd. Deze chemische fossielen zijn goed bewaard gebleven omdat grote delen van de oceanen in het Jura en het Krijt weinig of geen zuurstof bevatten. In sedimentkernen van verschillende ver van elkaar verwijderde gebieden vond Van Breugel een verlaging van vier promille in de 13C/12C verhouding. Dit betekent dat er grootschalige veranderingen in de koolstofkringloop zijn voltrokken. En dat over een geologisch korte tijdschaal van enkele tienduizenden jaren. Uit de resultaten leidde van Breugel af dat grote hoeveelheden 12C in de vorm van CO2 of methaan plotseling vrijkwamen in de atmosfeer. Dit kan gebeurd zijn doordat methaan is vrijgekomen uit gashydraten die begraven liggen in de oceaanbodem. Het is niet duidelijk welk mechanisme daarvoor verantwoordelijk was. Methaan kan ook onder hoge druk in steenkoollagen zijn gevormd, dat vervolgens door contact met magma vrijgemaakt is. Een derde optie is dat het koolstof uit organisch rijke sedimenten in contact kwam met heet magma. Daardoor verbrandden de organische moleculen tot CO2 en water. Meer informatie bij: promotor prof. dr. ir. Jaap Sinninghe Damsté (damste@nioz.nl; tel. +31(0)222 369 550) co-promotor  dr. ir. Stefan Schouten (schouten@nioz.nl); tel. +31(0)222 369565
	31 March	Carbon cycle was already disrupted millions of years ago…
NIOZ PhD student Yvonne van Breugel analysed rocks from seabeds millions of years old. Carbon occurs naturally in two stable forms; atomic mass 12 (99 percent) and atomic mass 13 (1 percent). Episodes in the Jurassic and Cretaceous periods were characterised by a relatively strong increase in 12C. The analyses have shown that this was caused by a sudden large-scale release of carbon from stocks stored in the ocean floor or peats and bogs. She defended her PhD thesis successfully today at Utrecht University. Promotor was Prof Dr. Ir. Jaap Sinninghe Damsté and Dr. Ir. Stefan Schouten of the NIOZ MBT department. More information
	31 maart	Jonge NIOZ onderzoeker Oscar Bos wint de North Sea Award in Brugge
		Voormalig NIOZ-promovendus Dr. Oscar Bos heeft vrijdag 31 maart in Brugge de jaarlijkse North Sea Award in ontvangst genomen tijdens de Jongeren contactdag Mariene Wetenschappen van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ). De prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan het beste proefschrift of de beste wetenschappelijke publicatie over de Noordzee en bestaat uit een oorkonde en een bedrag van 1000 euro. Op deze dag komen elk jaar ruim honderd voornamelijk jonge onderzoekers uit de Noordzee-regio bijeen om elkaar te leren kennen en informatie uit te wisselen. Oscar kreeg de award voor zijn proefschrift "Recruitment variation of Macoma balthica (L.): Is there a role for larval food limitation?".
Het proefschrift gaat over de gevolgen van voedseltekorten tijdens het larvale stadium op het aantal nonnetjes dat uiteindelijk volwassen wordt in de Waddenzee, waarop hij op 7 oktober 2005 is gepromoveerd. Het nonnetje is een tweekleppig schelpdier dat graag gegeten wordt door vissen en vogels. Het onderzoek werd uitgevoerd bij de afdeling Mariene Ecologie en Evolutie. Oscar werkt nu bij de voorlichtingsdienst van EcoMare.
	7 maart	Prestigieuze Europese prijs voor NIOZ-onderzoeker
		Prof. dr. Gerhard Herndl van het NWO-instituut Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) op Texel heeft de 2006 EUR-OCEANS Roland Wollast Prijs voor Wetenschappelijke Verdiensten gewonnen. Hij zal de prijs in ontvangst nemen tijdens de algemene vergadering van het EUR-OCEANS Netwerk van 15 tot 16 maart in Barcelona. Gerhard Herndl is de eerste winnaar van deze eervolle Roland Wollast prijs. Hoogleraar Gerhard Herndl is microbioloog en hoofd van de afdeling Biologische Oceanografie van het NIOZ.
Het EUR-OCEANS Comité roemt zijn grote verdiensten op het gebied van de integratie van de fysica, de chemie en de biologie in het wetenschappelijk zeeonderzoek. Herndl richt zich met name op de diversiteit en de ecologische rol van micro-organismen als algen, bacteriën, oerbacteriën en dierlijk plankton in het voedselweb van de open oceanen. Hierbij slaagt hij er steeds weer in om nieuwe ecologische concepten, onderzoeksmethoden en –benaderingen met succes te in het veld introduceren. Ook is het rapport lovend over de leiderschapskwaliteiten van Herndl.   Herndl ontwierp bijvoorbeeld onlangs in nauwe samenwerking met de afdeling maritieme technologie van het NIOZ nieuwe meet- en bemonsteringsapparatuur voor de diepzee. Met dit apparaat kan de activiteit van diepzee micro-organismen worden onderzocht bij de zeer hoge druk en de lage temperatuur ter plaatse. Op vijf kilometer diepte op de oceaanbodem is de druk maar liefst vijfhonderd keer hoger dan aan het zeeoppervlak, terwijl de watertemperatuur er ongeveer twee tot drie graden Celsius is.   Uit metingen met de nieuwe apparatuur bleek dat kleine organismen in de open oceaan qua totale biomassa en activiteit veel belangrijker zijn dan grote organismen. Deze nieuwe inzichten zijn in belangrijke mate verkregen tijdens de wetenschappelijke zeegaande expedities TRANSAT, BADE en ARCHIMEDES met het NIOZ-onderzoekschip de Pelagia. Het NWO-gebied Aard- en Levenswetenschappen maakte deze expedities financieel mogelijk.   EUR-OCEANS EUR-OCEANS is het Europese Netwerk voor excellent onderzoek voor Ecosysteem Analyse van open oceanen. Dit netwerk wordt medegefinancierd door het zesde Kaderprogramma voor Onderzoek en Technologie ontwikkeling van de Europese Unie (FP6). Het netwerk bestaat uit meer dan 60 oceanografische instituten en universiteiten uit 25 landen. EUR-OCEANS is gestart in januari 2005 loopt tot december 2008.   Meer informatie:   ·          Prof. dr. Gerhard J. Herndl (NIOZ, Biologische Oceanografie) Tel.: +31(0)222 369 507, herndl@nioz.nl ·          of Dr. Jan P. Boon, PR-officer NIOZ Tel.: +31(0)222 369 466, boon@nioz.nl