Overzicht 2012
Overzicht 2011
Overzicht 2010
Overzicht 2009
Overzicht 2008
Overzicht 2007
Overzicht 2006
Overzicht 2005
	December
	November
	Oktober
	September
	Augustus
	Juli
	Mei
	April
	Maart
	Februari
	Januari
Overzicht 2004
Overzicht 2003

 

Juli - 2005 - September     Archief     NIOZ in de pers
Augustus 2005
	29 augustus	Verborgen organismen spelen belangrijke rol in voedselkringloop van koraalriffen…
Verborgen organismen, met name sponzen, spelen een grote rol in de voedselkringloop van tropische koraalriffen. Misschien wel de grootste, zo concludeert bioloog Sander Scheffers. En dat is waardevolle informatie voor natuurbeschermers, die de koraalriffen willen behouden. Dinsdag 6 september promoveert NIOZ medewerker Scheffers aan de Universiteit van Amsterdam.   Om koraalriffen te kunnen beschermen, is het belangrijk te weten hoe zij in elkaar steken. Vaak richten onderzoekers zich op zichtbare onderwerpen zoals fysieke schade aan riffen, het verbleken van koraal en koraalziektes. Sander Scheffers hield zich bezig met een tot dusver onderbelicht onderwerp: de rol van de vaste bewoners van de vele grotten en holtes in de bodem van koraalriffen. Hij deed dat als onderzoeker in opleiding (OIO) bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (het NIOZ) op Texel onder begeleiding van senior onderzoekers professor Rolf Bak en dr Fleur van Duyl. Het hele project werd gefinancierd door het wetenschapsgebied ‘Wetenschappelijk Onderzoek van de Tropen en Ontwikkelingslanden’ (WOTRO) van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), waaraan ook het NIOZ als instituut is verbonden.   Onderwatercamera Om te bepalen wat en hoe groot de rol van de holbewoners van het rif is, bekeek Scheffers eerst hoe die vrijwel ontoegankelijke grotten en hun leefgemeenschappen er precies uit zien. Hij deed dat op het Caraïbische eiland Curaçao, met een speciale onderwatercamera (de “cave-cam”) voor het bepalen van de bedekkingsgraad van organismen. Deze camera heeft een lens die los van de camera, als een soort oog op een stokje, diep in de grotten gebracht kan worden. Ook gebruikte hij een speciaal ontwikkeld apparaat (de “cave-profiler”) om de ruimtelijke structuur van de holtes in de riffen te bepalen. Uit de films bleek dat sponzen de belangrijkste grotbewoners zijn. Ook leven in deze holtes organismen zoals borstelwormen, manteldiertjes en schelpdieren. Samen bedekken ze ruim zestig procent van de wanden van de holtes. Het totale oppervlak van de wanden van de holtes bleek een vergroting te zijn van maar liefst acht maal het bodemoppervlak van het koraalrif, zoals duikers dat gewoonlijk van bovenaf als platte structuur zien.   Filteraars Een groter leefoppervlak betekent volgens Scheffers een groter filtreeroppervlak. Sponzen filteren het zeewater. Ze nemen planktondeeltjes zoals bacteriën en vrij levende algen op en scheiden anorganische voedingsstoffen zoals stikstof en fosfaat weer uit. Die voedingsstoffen dienen vervolgens weer als een soort bemesting die de groei van andere organismen weer bevordert. De sponzen filteren in een razend tempo: zou het water in een grot stilstaan, dan hadden de sponzen het zeewater binnen tien minuten volledig leeggepompt, ofwel, ontdaan van al het kleine plankton. Dit is natuurlijk niet het geval, want door de stroming is er in de zee een constante toevoer van vers water. Gezien dit vermogen enorme hoeveelheden organisch plankton om te zetten in anorganisch materiaal, is het volgens Scheffers duidelijk dat de rol van sponzen in de voedselkringloop van het koraalrif ontzettend groot is. Deze studie levert een bijdrage aan de verklaring van Darwin’s paradox: hoe kan het koraalrif, als biologisch hoog productief ecosysteem, bestaan in een voedselarme azuurblauwe zee (de tropische oceaan).   Meer informatie is te verkrijgen bij: Sander Scheffers - Tel: +49 2011833158 (werk)   Of bij het NIOZ via de promotor prof. Rolf P.M. Bak (Tel: 0222 369 541) en co-promotor mevr. Dr Fleur C. van Duyl (Tel: 0222 369 543)   Promotie op 6 september om 12.00 aan de Universiteit van Amsterdam.   Het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) levert baanbrekende en onafhankelijke inzichten in processen en zeeën en oceanen. Het ontwikkelt daarvoor nieuwe methodieken en apparatuur en heeft specialistische onderzoeksschepen in de vaart. Het instituut leidt studenten en jonge onderzoekers op en stelt zijn diensten en faciliteiten open voor universiteiten en instituten uit binnen- en buitenland.   Persbericht opgemaakt door Dr. Jan P. Boon, PR-functionaris koninklijk NIOZ, tel. 0222-369 466; GSM: 06-20 963 097.