September

аOktober Ц 2011 Ц Augustus ааааArchief аааа

September 2011

27 september

LifeWatch en de Nationale Roadmap Grootschalige OnderzoeksfaciliteitenЕ

Op 31 augustus heeft een uniek consortium van 23 instituten met expertise in biodiversiteitsonderzoek en eScience een voorstel ingediend bij NWO, met als doel het LifeWatch Research and Innovation Center in Nederland te vestigen. Hierdoor zal Nederland de wetenschappelijke leiding van LifeWatch Europa op zich nemen.

LifeWatch is een overkoepelende infrastructuur voor biodiversiteit- en ecosysteemdata in Europa, die bestaande netwerken uitbouwt. LifeWatch richt zich op drie pijlers binnen dit onderzoeksveld: (i) slimme methoden om bestaande gegevens en nieuwe data van moderne sensorsystemen te integreren en te analyseren, (ii) de digitale toegankelijkheid van (publieke) onderzoeksdata in Europa te verbeteren, en (iii) oplossingen te leveren voor urgente vraagstukken rond het behoud van essentiыle ecosysteemdiensten en het halen van internationaal afgesproken doelen. Onderzoekers verwachten met LifeWatch baanbrekend onderzoek te kunnen aanpakken op het gebied van de complexe relaties tussen enerzijds het gedrag van organismen in een dynamisch milieu en anderzijds de biodiversiteit in en het functioneren van ecosystemen.

LifeWatch beoogt echter meer dan het leveren van fundamentele inzichten. Bedrijven en brancheorganisaties uit de ICT, consultancy en milieutechniek steunen LifeWatch omdat ze de kennis willen gebruiken in hun activiteiten. Doel is om samen innovatieve applicaties te ontwikkelen op het gebied van eco-engineering en decision support, die toepasbaar zijn in hun vaak interмnationale werkterrein.

Een besluit over het voorstel wordt begin 2012 verwacht. Voor meer informatie zie www.lifewatch.eu of het Nederlandse LifeWatch voorstel [pdf]. Voor vragen kunt u graag contact opnemen via lifewatch@uva.nl

27 September

LifeWatch and the National Roadmap Large-Scale Research InfrastructureЕ

On August 31, a unique consortium of 23 leading Dutch institutes with expertise in biodiversity research and eScience submitted a proposal to NWO, with the aim to establish the LifeWatch Research and Innovation Center in The Netherlands. This will allow The Netherlands to take on the scientific lead for LifeWatch Europe.

LifeWatch is an overarching research infrastructure for biodiversity and ecosystem data in Europe that builds upon existing networks. LifeWatch rests on three pillars within this domain: (i) developing smart methods to integrate and analyze existing data and new data generated by modern sensor systems, (ii) improving the digital accessibility of (public) research data in Europe, and (iii) designing solutions to sustain essential ecosystem services, complying with internationally agreed targets in this field. Researchers expect to be able to tackle scientific breakthroughs using LifeWatch on the complex relations between on the one hand the behaviour of organisms in a dynamic world, and biodiversity and ecosystem functioning on the other.

However, LifeWatch ambition is more than generating fundamental knowledge. Companies and sector organizations from ICT, consultancy and environmental engineering support LifeWatch because they need the knowledge for their activities. Innovative applications will be developed jointly, for instance in the field of eco-engineering and decision support, so that they can be used in their often international business.

A decision about funding of the proposal is expected in January 2012.

For more information please see www.lifewatch.eu or the Dutch LifeWatch proposal [pdf]. For questions please contact lifewatch@uva.nl

7 september

Bodembacteriыn leggen klimaatveranderingen op land in het verleden vastЕ

Organische stoffen uit celwanden van micro-organismen in land- en zeebodems worden steeds vaker gebruikt om milieu- en klimaatgegevens uit het verleden op te diepen. NIOZ promovendus Francien Peterse testte deze methode uitvoerig op toepasbaarheid en invloed van veranderingen in de leefomgeving van deze micro-organismen.а Ze toont aan dat de samenstelling van de betreffende moleculen inderdaad temperatuurveranderingen vastleggen, maar raadt aan om absolute temperatuurschattingen zorgvuldig te interpreteren, omdat ook andere milieucondities van invloed kunnen zijn op de samenstelling van deze moleculen. Zij verdedigt haar proefschrift op 15 september aan de Universiteit Utrecht.

Uit eerder NIOZ onderzoek is gebleken dat de samenstelling van bepaalde vetten uit de celwand van bacteriыn (de zgn. vertakte etherlipiden) in bodems vooral afhankelijk is van de jaargemiddelde luchttemperatuur en de zuurgraad van de bodem. Door erosie van bodemmateriaal worden deze vetten door rivieren naar zee afgevoerd en daar afgezet. De zeebodem bij riviermondingen bevat op deze manier een archief van vroegere landtemperaturen.

Testen van de thermometer

Peterse testte deze geologische thermometer door monsters te nemen vanа bodems die aan sterke temperaturengradiыnten waren blootgesteld, op de helling van een berg en in de buurt van heetwaterbronnen. De thermometer bleek de sterke variaties in temperatuur goed te registreren. Ook het effect van zuurgraad werd getest door de etherlipiden in een serie bodems te meten die al bijna 50 jaar kunstmatig op constante zuurgraden worden gehoudenа Zoals verwacht bleek de onderlinge verdeling van de etherlipiden sterk te correleren met de zuurgraad.

Toepasbaarheid in poolgebieden

Om na te gaan of de geologische thermometer ook geschikt is voor koude gebieden, analyseerde Peterse monsters van zowel de landbodem als de zeebodem van twee fjorden in Svalbard. Hoewel de concentraties van vertakte etherlipiden in deze bodems door het koude klimaat en de geringe mate van bodemvorming relatief laag waren, was de met de paleothermometer berekende temperatuur in de landbodem goed in overeenstemming met de werkelijk gemeten jaargemiddelde temperatuur. De vertakte etherlipiden in de fjordsedimenten hadden echter een duidelijk andere verdeling; zeer waarschijnlijk omdat ze ter plekke in de fjord geproduceerd worden. Peterse: УIk beveel daarom aan om de paleothermometer alleen in zeebodems toe te passen, als je er zeker van kunt zijn dat het materiaal dat je meet inderdaad van het land afkomstig is, zoals bijvoorbeeld bij riviermondingen.Ф

Monstername op Svalbard

Dit onderzoek werd voor een deel extern gefinancierd door het Darwincentrum voor Biogeologie.

Titel proefschrift:

Peterse, F. Environmental controls on the distribution of bacterial tetraether membrane lipids: Constraints on the MBT-CBT paleothermometer,144 pp. ISBN 978-90-8570-839-1

Promotie:

De verdediging van het proefschrift vindt plaats op donderdag 15 september om 16:15 (precies) in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht, Domplein 29. Promotoren zijn NIOZ onderzoekers en tevens hoogleraren aan de Universiteit Utrecht prof. Jaap Sinninghe Damstщ en prof. Stefan Schouten.

Meer informatie:

- Francien Peterse, Tel. +41 44 6323358

- Professor Jaap Sinninghe Damstщ, promotor.

- Prof. Dr. Stefan Schouten, promotor.

- Dr. Jan Boon, NIOZ Communication & PR; Mob: 06 2096 3097

6 september

Weer 2 nieuwe soorten bij 't NIOZ!

NIOZ promovedus Lodewijk van Walraven vond zaterdag 3 september in de NIOZ haven bij 't Horntje een pluk Japans Bessenwier met daarop hydroidpoliepen waarop zeenaaktslakken zaten. Na determinatie met NIOZ bioloog Rob Dekker bleken dit Doto dunnei en Eubranchus vittatus te zijn; twee nieuwe soorten voor Nederland.

5 september

Zeldzaam slakje op Waddendijk van Texel

NIOZ bioloog en taxonoom Marc Lavaleye deed vorige week een bijzondere vondst op de Waddendijk bij de NIOZ steiger: een Kleine Alikruik (Melarhaphe neritoides); zeer zeldzaam en zelfs de eerste waarneming op Texel!